207 



jeden rodzaj głowaczy słodkowodnych, mianowicie rodzaj Cottus L. Głowacz. Ro- 

 dzaj ten proponuje Berg dzielić na cztery podrodzaje; z tych podrodzajów mamy 

 w Europie tylko jeden, nazywa go Berg Cottus; ja zaś proponuję nazwać go Eucot- 

 tulus. 



II. Cechy rodzaju Cottus L. 



Kolce na głowie słabo rozwinięte i występują tylko na kościach przykrywkowych. 

 Zgrubień kostnych, grzebieniowatych nie bywa na kościach czaszki. Promieni w płe- 

 twie grzbietowej pierwszej 6—9, w drugiej 14—22, w płetwie odbytowej 11—22, 

 w płetwach brzusznych 1/4, 1/3; kość tak zwana „zaobojczykowa" (postclavicula) wy- 

 kształcona. *• 



III. Cechy podrodzaju Eucottulus nom. nov. 



Zębów na kościach podniebieniowych niema, a tylko na szczękach i na począ* 

 tku kości lemieszowej są drobne ząbki. W płetwach brzusznych promieni 1/4. Zgrubień 

 słabych kostnych na kościach głowy nie bywa wcale. 



Dla łatwiejszego oryentowania się i objęcia całości dzielę podrodzaj Eucottulus 

 na dwa skupienia, mianowicie na skupienia: 1) Leucopes (Białonogie) i 2) Poikilopes 

 (Pręgonogie). Różnice pomiędzy skupieniami rzeczonemi są następujące: 



1) Płetwy brzuszne są albo zupełnie bez plam, lub też z plamkami, nie tworzą- 

 cemi pręg poprzecznych; barwa płetw brzusznych biaława. Czwarty promień mięk- 

 ki płetw brzusznych jest prawie tak długi, jak pierwszy miękki tychże płetw, lub ma- 

 ło co krótszy. — Sectio. Leucopes. 



2) Płetwy brzuszne są czarno pręgowane; barwa płetw żółtawa. Czwarty promień 

 miękki płetw brzusznych nie sięga'do połowy długości promienia najdłuższego mięk- 

 kiego tychże płetw i jest o wiele krótszy od pierwszego miękkiego promienia. — Sec- 

 tio. Poikilopes. 



Rodzaj. (Genus). Cottus L., podrodzaj (Subgenus) Eucottulus mihi: I skupienie 

 (Sectio) Leucopes mihi. 



A) Gatunek Cottus gobio L. 



Wszystkie Głowacze wód europejskich były aż do czasu prac Jakóba Heckla, 

 sławnego ichtyologa wiedeńskiego, oznaczane nazwą gatunkową „Cottus gobio L.", 

 dopiero ten uczony starał się wykazać, że w wodach Europy jest kilka gatunków 

 i opisał cztery gatunki: 1) Cottus & obio L.; 2) Cottus microstomus Heck; 3) Cottus 

 ferrugineus Heck.; 4) Cottus poecilopus Heck. Trzy pierwsze gatunków należą do 

 skupienia Leucopes, czwarty gatunek do skupienia Poikilopes. 



W roku 1858 Jakób Heckel i Dr. Rudolf Kner wydali dzieło: „Die 

 Siisswasserfische der Oesterreichischen Monarchie" (O rybach słodkowodnych monar- 

 chii austryjackiej") i tu na str. 32 wypowiedzieli zdanie, że w Galicyi niema gatunku 

 głowaczy, zwanego Cottus gobio L. Piszą oni co następuje: „Zawadzki fiihrt in 

 seiner Fauna Galiziens, ais die allein vorkommende Art: Cottus gobio L. an, eine 

 Angabe die auf Verwechselung mit Cottus poecilopus beruht, denn eine zweite, noch 

 in Galizien vorkommende Art, {Cottus microstomus) unterscheidet sich ebenfalls von 

 Cottus gobio L., der bisher in jenem Lancie noch nirgends beobachtet wurde". 



Otóż, jak widzimy z powyższej cytaty, w Galicyi mamy dwa gatunki: Cottus mi- 

 crostomus Heck. i Cottus poecilopus Heck., ale Cottus gobio L. według Heckla 

 i K n e r a nie był tam znajdywany. 



Pam. Fizyogr. — T. XXII. — Z. 28 



