208 



Powinniśmy teraz' poznać dokładnie różnice pomiędzy gatunkami Cottus micro- 

 stomus H e c k. i Cottus gobio L.; co do trzeciego gatunku Cottus poecilopus Heck., 

 to jest on tak odmienny od obu wyżej wymienionych gatunków, że o nim mówić 

 nie mamy potrzeby; należy on do skupienia drugiego, Sectio Poikilopes. 



Cottus gobio L. H e c k e 1 et Kner. 



Opis gatunku według Heckla i Knera: Głowa w okolicy szpary 

 skrzelowej jest najszersza; bywa ona w tern miejscu tak szeroka, jak jest długa, a nie- 

 kiedy nawet jest szersza niż długa. Przeciętna długość głowy (boczna) wynosi 7 4 część 

 całkowitej długości ciała. Największa wysokość ciała, mierzona w okolicy płetw pier- 

 siowych, stanowi nieco mniej niż ] /s część długości ciała i jest prawie równa szero- 

 kości ciała, mierzonej w tejże okolicy; odtąd ciało zeszczupla się stopniowo w kierun- 

 ku płetwy ogonowej, gdzie wysokość jego najmniejsza wynosi l /i2 — Vi 3 część długo- 

 ści ciała. Oczy osadzone są wysoko i skośnie, bliżej od końca pyska, niż od szpary 

 skrzelowej. Oko jest małe: średnica jego mieści się pięć razy w długości głowy. 

 Odległość pomiędzy oczami, czyli szerokość czoła międzyoczna. wynosi jedną średnicę 

 oka. Obie szczęki są równej długości. Szpara ustna sięga aż po linię pionową, idącą 

 od środka oka. Kość przedpokrywkowa uzbrojona jest kolcem zagiętym do góry; 

 niżej od niego mieści się drobny kolec skórą pokryty. Kość podpokrywkowa ma krót- 

 ki kolec skórą pokryty. Kość przykrywkowa wybiega wtył, tworząc kąt rozwarty. 



Płetwa grzbietowa pierwsza poczyna się wprost nad obsadą płetw piersiowych; 

 ilość jej promieni wynosi najczęściej .8, środkowe promienie są najdłuższe, długość 

 ich stanowi l j 3 część wysokości ciała. Płetwa ta łączy się z drugą zapomocą niz- 

 kiej błony. W drugiej płetwie grzbietowej pierwszy promień jest najkrótszy, dopiero 

 4-ty, 5-ty i 6-ty są najdłuższe i o wiele dłuższe, niż promienie pierwszej płetwy grzbie- 

 towej. Promienie obu płetw są pojedyńcze, nieszczepne. Płetwa odbytowa poczyna 

 się nieco poza linią pionową, idącą od początku drugiej grzbietowej, a kończy się 

 przed linią pionową, idącą od końca ostatnio wymienionej płetwy. Trzeci i czwarty 

 promień płetwy odbytowej są najdłuższe i są tak długie, jak promienie najdłuższe 

 płetwy grzbietowej drugiej; wszystkie promienie są pojedyńcze, za wyjątkiem ostatnie- 

 go, który jest szczepny aż do podstawy swojej. Płetwy brzuszne są osadzone nieco 

 w tyle, poza obsadą płetw piersiowych; ich pierwszy promień kolcowały, krótki, zro- 

 śnięty jest z pierwszym promieniem, t. z. miękkim, tak, że oba razem wzięte stano- 

 wią pozornie tylko jeden promień; miękkich promieni w płetwie cztery. Płetwy brzu- 

 szne, odłożone na tył, nie sięgają nigdy do otworu odbytowego. Z pomiędzy wszy- 

 stkich płetw piersiowe są najsilniej rozwinięte; ich długość wynosi 1 / i część całkowitej 

 długości ciała. Promienie płetw piersiowych są albo wszystkie pojedyńcze, nieszcze- 

 pne, albo pewna ich część jest szczepna. U młodych okazów promienie płetw pier- 

 siowych są zawsze pojedyńcze, u dorosłych natomiast pewna część promieni, poczy- 

 nając od górnych, jest szczepna; takich szczepnych promieni bywa 5 — 6-iu. Wszakże 

 zdaje się, że nie istnieje żadna prawidłowość pod tym względem; to tylko jest sta- 

 łe, że 6 do 7 promieni dolnych jest zawsze pojedyńczych. Płetwa ogonowa jest 

 u wolnego brzegu zaokrąglona; jej długość stanowi '/s część całkowitej długości cia- 

 ła. 8 promieni środkowych płetwy ogonowej jest dwudzielnie szczepnych. Skóra gło- 

 wy i ciała jest naga 1 niema ziarenek kostnych). Linia naboczna przebiega z przodu 

 w górnej części wysokości ciała, w dalszym przebiegu zniża się do '/•.> wysokości 

 ciała; otwiera się ona nazewnątrz drobnemi rurkami o małem świetle; ilość takich 



