231 



Cottus microstomus H e c k. 



Nomen fluminis 



X u uut us Exein p 1 . 



var. 

 Heckeli 



Yistula 



yar, Groch- 

 malickii 



Pnitec 



var. 

 pr-utensis 



Prnl 



vav. 

 Malewskii 



Wierzchnia 



var. 



Lesieckiae 



Wołchow 



Longitudo totalis .... 



„ corporis, . . . 



,, capitie lateralis. 



Latitudo capitis 



Diametei' oculi 



Spatium interoculare . . . 



„ „ praedorsalo. 



„ „ postdorsale . 



„ „ praeanale 



„ „ postanale 

 Longitudo pinnae dorsalis I 



. n 



„ „ anaJis. . 



„ „ \ entralis. 



„ „ pectoralis 



Minima altitudo corporis . 

 Numerus radior. dorsalis I. 



' { L „ ■ ' H 

 analis . . 



unii. 

 106 



—100 



- 82,0 

 24,0 



— 22,6 



— 5,1 



— 3,7 



- 28,3 



5,6 



— 46,2 



- 12,7 

 17,9 



— 31,6 



— 24,0 



— 16.5 



- 23,5 



4.7 



6, 

 17. 

 12, 



112 72 

 mm. % 

 86,3 —100 



— — 84,5 



— — 25,2 



— — 21,5 



- 5.2 



- 4;o 



- 27,6 

 11,7 



— 44,4 



— — 18,0 



— 15,0 

 30,1 



- 22,2 



— — 16,3 



- 20,7 



— — 6.1 

 7—8 



16, 

 11-12 



110—108 



miii. 

 109 



— 100 



— 84,4 



- 25,5 

 23,8 



5,3 

 3,5 



- 30,4 



8,9 



— 48,1 



- 13,3 



— 14,6 



— 32,2 



— 24,7 



- 16,2 



— 20,8 



— 6,2 

 7, 



17, 

 13, 



106—92 

 min. % 

 97,2 — 100 



- 82,2 



— — 26,4 



— - 22,4 



4,9 

 4,8 



- 30,0 



9,0 



- 45,6 



- 14,9 



- 16,4 



- 32,4 



- 25,9 



- 16,4 



— — 20,8 



16—17 

 13 



125-118 



mm. 

 122 



—100 



— 85,3 

 26, L 



— 24,4 



— 4,8 



— 5.3 



— 30,1 



— 6,7 



— 48,1 



— 10,0 



— 15,4 

 34,2 



- 28.5 



- 14,3 



— 20,6 



— 6,3 

 7, 



17, 

 12, 



Żaden z gatunków głowaczy nie może się szczycić tak szerokiem rozmieszcze- 

 niem jak C. poeci/opus. Szwecya, Norwegya, Dania; w środkowej Europie rzeki: 

 Odra, Dunaj, Wisła, Sawa, Dniestr, Prut, Dniepr; w północnej Europie jezioro One- 

 ga; Na Syberyi rzeki: Ob', Jenisiej, Olenek, Lena, Jana, Kołyma, cały Amur, od In- 

 gody i Ononu począwszy, aż do limanu ujściowego, wreszcie Korea — są ojczyzną 

 tego gatunku. Jedynym gatunkiem ryb słodkowodnych, który może mu dorównać 

 pod względem obszaru rozmieszczenia jest karaś, Carassius carassius L. 



Pomimo tak niezwyczajnie szerokiego rozmieszczenia nie zdołano dotąd wyka- 

 zać i udowodnić żadnych odmian tego gatunku; próby, jakie poczyniono w tym kie- 

 runku, nie miały powodzenia. 



W roku 1865 znalazłem w rzece Ingodzie, w Zabajkalu, formę głowacza, podo- 

 bną do C. poeci/opus Heck; opisałem ją w r. 1969 pod nazwą Cottus szanaga 

 Dyb. Następnie Kaszczeńko w Tomsku opisał w roku 1899 formę inną, nada- 

 jąc jej miano C. altaicus Kaszcz.; znalazł on ją w rzece syberyjskiej Obi. Znowu 

 w roku 1903 L. Berg opisał okaz, pochodzący z rzeki Anakitu, wpadającej do Leny, 

 nadając tej formie nazwę C. Kuznietzowi Berg. Atoli już w roku 1905 Berg 

 w pracy swojej pod nagłówkiem: „On the distribution of Cottus poeci/opus Heck. 

 in Siberia", wypowiada zdanie stanowcze, że wszystkie powyżej wymienione formy, 

 nie dają się utrzymać, nietylko w znaczeniu gatunków, ale nawet jako odmiany. 



Co do mnie, to badając dotychczasowy materyał analityczny, na którym opiera 

 swoje zdanie Berg, przyszedłem do wniosku, że sąd ostateczny o tej kwestyi jest 

 jeszcze obecnie przedwczesny. To, co wiemy o gatunku Cottus poeci/opus Heck. 

 podaję w następującem: 



Heckel i Kner dosyć pobieżnie traktowali opis tego gatunku, uznali go za 

 bardzo blizko stojący od gatunku Cottus gobio L. i z tej racyi, ograniczyli się tylko do 



Pam. Fizyogr. — T. XXII. — Z. 31 



