256 



Do drugiej grupy należą formy mułowe albo denne, zamieszkujące nietylko dno 

 jeziora, lecz również i muł nawet w najpłytszych miejscach. Formy te, które zwać 

 możemy tycholitoralnemi, lub, według Kurza, limikolnemi, nie posiadają zdolności 

 pływania. Antenny drugiej pary uległy silnemu skróceniu. Ciało pokryte jest grubą 

 cuticulą lub wylinkami. Zaodwłok jest bardzo duży, silnie uzbrojony. Soczewki oczne 

 są silnie zredukowane; plamki barwikowe zato są zazwyczaj znacznie większe, niż 

 u form pływających. 



Ciało wioślarek limikolnych jest bardzo szerokie i grube, często zbliżające się do 

 formy kulistej. Z pośród wioślarek, znalezionych w pasie przybrzeżnym jeziora Cho- 

 deckiego, do grupy tej zaliczyć można następujące gatunki: 



Ceriodaphnia rotunda S a r s. 



Iliocryptus sordidus L i e r. 

 „ agi lis Kurz. 



Bunops serricauda D a d a y. 



Alonopsis elongata S a r s. 

 „ ambigua L i 1 1 j. 



Rhynchotalona rostrata Koch. 



Leydigia leydigii S c h o d 1. 



Pleuroxus uncinatus Baird. 



Monospilus dispar S a r s. 



Tereny naturalne jeziora i ich fauna. 



Szczegółowe badania nad rozmieszczeniem wioślarek planktonicznych prowadzo- 

 ne są już od lat kilkudziesięciu. Obmyślone zostały dokładne metody, pozwalające 

 z całą ścisłością zbadać nietylko jakościowe występowanie organizmów planktonowych 

 w poszczególnych warstwach wody, lecz również umożliwić ilościowe ujęcie wystę- 

 powania poszczególnych gatunków. Dzięki pracom Hensena, Apsteina, Kofoi- 

 d a i wielu innych badaczy, zapoznaliśmy się już w ogólnych zarysach z etologią 

 zwierząt planktonowych, co umożliwiło dociekania ścisłe nad chemicznymi i fizyczny- 

 mi warunkami życia organizmów planktonowych. Z tej dziedziny, w ostatnim dzie- 

 siątku lat, ukazały się wspaniałe prace Wezenberg-Lunda, Ostwalda i in- 

 nych. Rozmieszczeniem organizmów litoralnych zaczęto się zajmować względnie nie- 

 dawno. 



Jedną z pierwszych prac, zajmujących się rozmieszczeniem organizmów litoral- 

 nych w stosunku do facyi roślinnych i podłoża, była praca K. Stenroosa p t. „Das 

 Tierleben in Nurmijarvisee". Przed jej wyjściem już wielu autorów zajmowało się 

 badaniem warunków życia i stosunkiem do podłoża organizmów litoralnych (Forel, 

 Kurz, Pavesi, Apstein), ale dopiero praca Stenroosa daje nam pierwszą pró- 

 bę zanalizowania w obrębie jednego jeziora rozmieszczenia organizmów litoralnych 

 w stosunku do facyi roślinnych i podłoża. Od czasów Stenroosa ukazało się już 

 kilkanaście mniej lub więcej szczegółowych i dokładnych monografii poszczególnych 

 jezior. Monografie te uwzględniają, oprócz biologii planktonu, i warunki etologiczne 

 zwierząt litoralnych. Są to prace Thibauta, MaxaLeroux, Tali wit z a, Wei- 

 golta i kilku innych. W latach ostatnich wyszły dwie prace, zajmujące się szczegó- 

 łowo ekologią wioślarek litoralnych. Chcę tu mówić o pracach W i e r e s z c z a g i n a 



