38 



Przy dalszem rozkopywaniu namuliska, zaraz na wstępie komory głównej tunelu 

 K, mianowicie przy ścianie lewej SP, zalegał cały szereg dużych odłamków skał sss, 

 wspartych o siebie coraz wyżej. Obok nich wpośrodku tunelu, w głębokości około 

 V 2 metra pod powierzchnią pierwotną namulu, zalegało duże ognisko siódme o\ pra- 

 wie koliste, średnicy przeszło 2 metry, kształtu misowatego. W pośrodku grube około 

 50 cm., po brzegach cieńsze, ognisko to bardzo pięknie zachowane, składało się z war- 

 stewek okruchów węgla zwierzchu, warstwy popiołu szarego w środku, oraz gliny 

 przepalonej na kolor ceglasty na spodzie. Kolo ogniska owego leżało mnóstwo zabyt- 

 ków przedhistorycznych takich, jak poprzednio niżej znaleziono. 



Ponad opisanem ogniskiem, po usunięciu części wierzchniej namułu, odsłonił 

 się cały szereg odłamów skał dużych s s, zalegających w poprzek komory K, jakby 

 próg wielki, od ściany lewej SP aż do ściany prawej Sp-, przy wgłębieniu jej pierw- 

 szem w. Skały owe być może ułożone zostały umyślnie w ten sposób, aby zapobiedz 

 obsuwaniu się na dół namuliska kruchego i odłamków wapienia. 



Nieco powyżej tego progu skalnego s s, w głębokości około 1 metra pod po- 

 wierzchnią pierwotną namułu, w pobliżu ściany lewej SP, zalegało ostatnie wielkie 

 ognisko ósme o 8 , postaci owalnej (długie blizko 4 metry, szerokie przeszło 2, gru- 

 bości 5 — 10 cm.), złożone wierzchem z warstewki popiołu z okruchami węgla drzew- 

 nego, spodem z gliny kruchej, przepalonej na kolor ceglasty. Nad ogniskiem owem, 

 już na 25 cm. pod powierzchnią pierwotną namułu i wokół, znajdowało się jeszcze 

 sporo szczątków skorup z naczyń glinianych lepionych w ręku, narzędzi i okrzesków 

 krzemiennych, kości zwierzęcych całych i łupanych, miejscami zwęglonych, oraz okru- 

 chów wapieni po części przepalonych. 



Takież same zabytki, wszelako w ilości coraz mniejszej, znajdowały się jeszcze 

 tu i owdzie, w warstwie wierzchniej namułu szaro-brunatnego, aż do końca komory K, 

 tunelu, czyli do jego wyjścia górnego W. 



Warstwa spodnia gliny, krom okruchów i odłamków wapienia i kości drobnych, 

 nic tu nie zawierała. 



Ogólny układ i stosunek wzajemny ognisk Jaskini górnej w Ogrojcu przedsta- 

 wia się najlepiej na jej przekroju pionowym podłużnym, narysowanym obok planu 

 poziomego. Dwa ogniska dolne o 1 i o 2 , przy tarasie przedjaskiniowym położone, jako 

 leżące z boku i zdała od płaszczyzny pionowej przekroju, nie zostały na nim pomie- 

 szczone. Natomiast widzimy tam przekroje czterech ognisk przedsionka P, mianowi- 

 cie ognisk o 3 , o 4 , o b i o 6 , położonych jedno ponad drugiem coraz wyżej oraz dwóch 

 ognisk o 7 i o 8 komory K poniżej i powyżej progu skalnego s. 



Większa część owych ognisk spoczywała tu na powierzchni warstwy gliny spod- 

 niej i pokryta była całą warstwą kulturową wierzchnią szaroziemu. Tylko głębokie 

 ogniska przedsionka P, mianowicie o 3 , o 4 i o\ z polepą grubą i ziarnem przepalonem 

 leżały w warstwie gliny spodniej dość nizko. Prawdopodobnie miało to miejsce wsku- 

 tek umyślnego wykopania odpowiednich jam ogniskowych przez mieszkańców pierwo- 

 tnych jaskini. Wskutek zaś znacznej pochyłości powierzchni namułu i obsuwania się 

 go przy chodzeniu i ruchu, ogniska owe z czasem zasypywały się gliną i gruzem 

 skalnym leżącym powyżej, poczem nowe ogniska zakładano ponad zasypanemi po- 

 przednio. 



Ilością, rozmiarami i budową niezwykłą owych palenisk tunel Jaskini górnej 

 w Ogrojcu równać się może niemal z Jaskinią Oborzysko wielkie za skałą Rękawicą, 

 oraz Jaskinią wielką w Okopach na tymże lewym brzegu Prądnika położonych, a zba- 



