39 



danych również przeze mnie i opisanych (zob. tom V „Materyałów antropologiczno- 

 archeologicznych" Akademii umiejętności krakowskiej). 



Zabytki przedhistoryczne wydobyte w Jaskini górnej w Ogrojcu i przy- 

 ległem Schronisku bocznem stanowią wyroby: krzemienne (sztuk około 250), kamien- 

 ne (16), kościane (37), gliniane czyli skorupy (z naczyń około 40) i żelazne (10), ogó- 

 łem sztuk przeszło 350; krom tego zebrano tam kilkaset kości zwierzęcych całych 

 i' łupanych, sporo szczęk i zębów luźnych. 



1) Wyroby krzemienne znalazły się tu w ilości jak zwykle największej 

 około 250 sztuk. Z nich 107 paleolitu pochodzi z warstwy spodniej gliny w Schro- 

 nisku bocznem; reszta sztuką 143 neolitu z warstwy zwierzchniej namułu w temże 

 Schronisku i sąsiedniej Jaskini górnej. 



Jak to już powyżej w opisie poszukiwań zaznaczono, w Schronisku bocznem pod 

 warstwą wierzchnią czarnoziemu i pod wielkiem ogniskiem przedhistorycznem, w głę- 

 bokości około 110 cm., w warstwie spodniej iłu szaro-żółtego zebrano obok kości 

 zwierzęcych łupanych i całych, trochę wyrobów kościanych oraz liczne narzędzia krze- 

 mienne bardzo grubo łupane, tu i owdzie szczerbione typów starszych paleo- 

 litycznych, okresu orińjackiego (aurignacien) i późniejszych, pokryte grubą powło- 

 ką wapnistą barwy szaro-białej. 



Paleolit krzemienny składały tu: skrobacze różnej postaci, rylce, wierta- 

 cze, ostrza, oraz wióry nożowate, obok tego trochę rdzeni i liczne okrzeski. 



Rdzeni zebrano tu kilka, różnej wielkości, 8 — 12 cm. długich, oraz kilkadzie- 

 siąt odłupków i okrzesków grubszych i drobniejszych, z krzemienia bułowego, barwy 

 żółtawo-szarej, którego tam na miejscu u stóp skał Ogrojca i w pobliskich wąwozach 

 znajduje się wielka obfitość. 



Tłuki rdzeniowate, mniejszy i większy, znalezione wpośród klocków krzemien- 

 nych, służyć mogły w oprawie drewnianej jako młoty, broń ręczna i t. p. Mniejszy 

 owalny, długi 9 cm., szeroki 6, ma jeden brzeg otłukiwany muszlowato, drugi tępy, 

 gruby, a ostrze rylcowate. Tłuk większy (długi cm. 16, szeroki u podstawy 10), po- 

 staci klinomłota, orypany grubo rdzeniowało, ma wierzchołek śpiczasty, brzeg prawy 

 tępy, lewy ostrzejszy. 



Skrobacze różnej wielkości i postaci (tabl. III — A, B) znalazły się w warstwie 

 gliny spodniej w ilości sztuk około 20. 



Dwa duże skrobacze długie około 10 cm., są z obu stron grubo otłukiwane. 

 Mniejszy płaski podługowaty, u podstawy zaokrąglony, wierzchołek ma śpiczasty ryl- 

 cowaty, na brzegu lewym wcięcie łukowate zdatne do strugania przedmiotów okrą- 

 głych np. kości, drzewców i t. p. Skrobacz postaci trójkątnej, otłukiwany bardzo gru- 

 bo, ma brzegi ostre, a z jednej strony takoż wcięcie półkoliste do strugania. 



Tablica III— A przedstawia cztery skrobacze podługowate klingowe, czyli wióry 

 grube szczerbione na brzegach. Najmniejszy na rys. 1 długi przeszło 6 cm., największy 

 na rys. 4, długi 8 cm., szeroki 4, typu orińjackiego (aurignacien) ma brzegi szczerbione 

 spadzisto bardzo starannie po obu stronach. Skrobacze na rys. 2 i 3 długie około 

 7 cm., mają brzegi ostre, zdatne do krajania, a także małe wcięcia do strugania. 



Tablica III — B przedstawia skrobacze różnej postaci i wielkości. Na rys. 1 duży 

 skrobacz płaski owalno śpiczasty (długi 7 cm., szer. 5) ma brzegi tu i owdzie oszczer- 

 bione, a z lewej strony pozostawioną część kory chropawej. Dwa małe skrobacze nr. 2 

 i 3, długie po 4 cm., jednostronne, mają końce szersze tępo obłupane, brzegi podłuż- 

 ne ostre, wierzchołki śpiczaste. Skrobacze na rys. 4 i 5 typu orińjackiego (długie 

 około 6 cm.) mają grzbiety wypukłe, końce szersze grube szczerbione spadzisto, dru- 



