41 



kowatej, grubo łupane, tu i owdzie szczerbione. Skrobacz na rys. 5 ma na końcu 

 szerszym wcięcie półkoliste, zdatne do strugania przedmiotów okrągłych. 



Rylce, w ilości kilku zebrane, z których jeden na rys. 9 tabl. IV — E wyobrażono, 

 są tu średniej wielkości, do 6 cm. długie, z końcem ostrym ściętym skośnie. 



Noże wiórowe neolityczne, z których dwa najmniejsze na rys. 6 i 7, a dwa 

 największe na rys. 8 i 10 tabl. IV — E widzimy, znalazły się tu w znacznej ilości sztuk 

 przeszło 70. Długości mierzą 2 do 7 cm. Są przeważnie proste, niektóre łukowate, 

 jako z powierzchni buł kulistych odłupane. Brzegi mają ostre, niektóre nieco szczer- 

 bione wzdłuż i na końcach. Wiele z nich jest przez użycie uszkodzonych, z końca- 

 mi ułamanymi, głównie u Wiórów cieńszych i mniejszych, jak to widać na rys. 6 i 7 

 tabl. IV- E. 



Naogół licząc wyroby krzemienne w opisywanej tu siedzibie przeddziejowej 

 w Jaskini górnej ze Schroniskiem bocznem w Ogrójcu, znalezione w ilości sztuk pa- 

 ręset, są stosunkowo mniej obfite niż w innych jaskiniach sąsiednich, gdzie ich by- 

 wało tysiące. 



2) Wyroby kamienne (tabl. IV — F i V — G) są tu również nieliczne. 



Siekieroklin z łupka twardego barwy szarobrunatnej, na tabl. VI wyobrażo- 

 ny, wygładzony starannie na wszystkich powierzchniach i bardzo dobrze zachowany, 

 znaleziony został przy ścianie skalnej Schroniska bocznego, w glinie przepalonej ogni- 

 ska w głębokości 80 cm. Postaci jest trójkątnej, z wierzchołkiem zaokrąglonym mało 

 ściętym. Długi cm. 13, gruby w pośrodku 3, szeroki w ostrzu blisko 7 cm., w tylcu 

 tylko 2. Ostrze ma dobrze wygładzone i niewyszczerbione. 



Dłutko z łupka szaroczarnego, długie blizko 6 cm., ma cieńszy koniec ułama- 

 ny, szerszy zaostrzony gładko wpoprzek dłutowate 



Osełki są obie z piaskowca twardego, drobno-ziarnistego barwy żółtawoszarej. 

 Pierwsza ma kształt klina długości cm. 13. w rękojeści czworograniasta gruba 4X5 

 cm. Koniec przeciwny ma zwężony 3 cm. szeroki, płasko starty przez użycie; krom 

 tego tu i owdzie widać na niej rysy cienkie wklęsłe, od ostrzenia małych narzędzi 

 w rodzaju szydeł, nożyków i t. p. 



Osełka druga ma postać młotka bez otworu, z końcami grubszymi czworogra- 

 niastymi; wpośrodku wklęsła wskutek wytarcia przez użycie. Długości mierzy prze- 

 szło 10 cm., szeroka około 4, gruba 3 cm., pokryta miejscami patyną wapnistą sza- 

 robiałą. 



Żarna były tutaj dość liczne, znalazło się ich bowiem 5 par, czyli pięć płyt 

 i tyleż tłuczków; z tego 4 pary w Jaskini górnej, a jedna w Schronisku bocznem. 

 Płyty były wogóle znacznie uszkodzone t. j. rozbite łub utrącone. 



Żarna zachowane najlepiej przedstawia tablica V— G. Płyta spodnia z piaskowca 

 twardego drobnoziarnistego żółtawo-szarego (długa cm. 17, szeroka 11, gruba 8 cm.) 

 ma powierzchnię dolną wypukłą, górną płaską startą gładko przez użycie. Tłuczek du- 

 ży obok niej znaleziony opisany już powyżej, stanowi bułę krzemienną kulistą, śred- 

 nicy około 10 cm. 



Żarna pozostałe mają trzy tłuczki krzemienne znacznie mniejsze, a jeden z pias- 

 kowca twardego białawoszarego nieco większy, kanciasty, spodem płasko starty. Czte- 

 ry ich płyty, mniejsze od opisanej poprzednio z powodu uszkodzenia i długie 10 do 

 16 cm.) są również z piaskowca szarego drobnoziarnistego, prócz jednej z piaskowca 

 gruboziarnistego żwirkowego bardzo twardego, barwy różowawej. Wszystkie owe pły- 

 ty żarnowe zrobione są z otoczaków czyli głazów lodowcowych napotykanych w całej 

 okolicy. 



Pam. Fizyogr. — T. XXII. — Archeologia. 7 



