43 



gospodarcze: garnki, dzbany, misy, czarki i t. p. Krom tego znałazł się tu jeden 

 duży wisiorek kulisty i ułamek wałka glinianego z potrójnym szeregiem dziurek prze- 

 znaczenia nieokreślonego; wreszcie, wspomniane już powyżej przy opisie poszukiwań, 

 liczne kawałki tafli sceglonych z karbami, znalezione przy głównem ognisku w tunelu 

 Jaskini górnej obok zwęglonej mąki i ziarna zbożowego. 



Naczynia gliniane, podobnie jak w wielu innych jaskiniach tej okolicy, były i tu 

 wyrabiane na miejscu i wypalane na ogniskach, których liczne ślady znalazły się 

 w namulisku jaskiń opisanych. Materyał surowy: glina, iły, ziemia gliniasta, oraz 

 domieszki piasku, okruchy skalne i t. p. znajdują się tu obficie wpobliżu i w okolicy. 



Skorupy tu zebrane są -różnej grubości, 3—20 rnm. stosownie do wielkości na- 

 czyń, z których pochodzą, oraz ich udoskonalenia. Naczynia najstarsze w ręku lepio- 

 ne mają wogóle ściany bardzo grube; maleńkie i nowsze na krążku garncarnskim 

 toczone — stosunkowo cieńsze i lepiej wypalone. Barwa skorup rozmaita, począwszy 

 od jasnożółtawej, ceglastoczerwonej aż do brunatnej i czarnej z powodu słabszego 

 wypalenia lub okopcenia przy ogniu. Wypalenie naczjń, jak to widać najlepiej w ich 

 świeżym przełomie, bywa też różne, gorsze i lepsze. Często powierzchowne tylko, 

 tak że wpośrodku skorupa wcale nie jest przepalona, tylko zewnątrz i wewnątrz nie- 

 głęboko. Niektóre naczynia mają wewnątrz tylko powierzchnię umyślnie czernioną, 

 lśniącą. 



Podobnie jak wyroby gliniane z jaskiń sąsiednich, i tu naczynia miały ściany 

 przeważnie gładkie, niektóre jednak też zdobione, jak o tern świadczą liczne fragmen- 

 ty z ornamentem bardzo urozmaiconym zarówno naczyń w ręku lepionych jak to- 

 czonych. 



Skorupy z naczyń grubo w ręku lepionych, na tabl. X rys. 1 i 5, zdobione są 

 w duże dołki robione końcem palca. Inne skorupy, na tejże tablicy przedstawione, 

 zdobne są w kreski robione paznogciem w jednym lub więcej szeregach, jak na rys. 

 6 i 7, na ścianach lub na brzegach naczynia, jak na rys. 3. 



Na tablicy VI— K skorupa nr. 1 zdobna jest w szeregi równoległe kresek t. j. ozdo- 

 biona ornamentem zadrapywanym. Podobne kreski drobne zdobią cienką skorupkę 

 brzuśca małego naczynia z drobnemi guzami na rys. 7. Skorupy na rys. 2 — 5 zdobne są 

 w paski czyli rowki robione odręcznie pionowo od brzegów lub szyi naczynia wdół 

 aż do dna, z dodaniem niekiedy kresek poprzecznych jak na rys. 3 i 5. Skorupka 

 wreszcie na rys. 6 ma ornament z kresek krótkich, tworzących szeregi widełek równo- 

 ległe, na podobieństwo drobnej plecionki ze słomy. 



Tablica V— I przedstawia skorupy z naczyń toczonych na krążku garncarskim, 

 z ozdobą paskową w rowki poziomo wokół naczynia biegnące, dość często napoty- 

 kaną w tej okolicy, i skorupy z ozdobą falistą mniej pospolitą. Ozdoby te naczyń 

 glinianych napotykają się tu zwykle tam, gdzie znajdują się wyroby z metalu, miano- 

 wicie żelazne. Skorupy zdobne w paski czyli rowki równoległe poziome znalazły się 

 w Jaskini górnej, a głównie w Schronisku bocznem w Ogrojcu w bardzo znacznej 

 ilości stosunkowo, w warstwie wierzchniej czarnoziemu, obok narzędzi żelaznych, wy- 

 dobytych bliżej powierzchni namułu. Paski te czyli rowki, płytsze lub głębsze, robio- 

 ne są w różnych od siebie odległościach, po jednym lub kilka razem w odstępach 

 różnych mniejszych lub większych, tuż przy brzegach naczynia na szyi lub brzuścu, 

 jak na rys. 3 i 4, a także z dodaniem innego rodzaju ozdoby, jak np. kreski ukośne 

 na rys. 5 i t. p. 



Ozdoba w linie faliste pojedyńcze, podwójne lub wielokrotne, zwykle równole- 

 głe do się, spotyka się tu podobnież przy brzegach naczynia (rys. 6), a także na szyi 



