STANISŁAW LENCEWICZ. 



Dalsze studya antropologiczne w powiecie Opoczyńskim. 



(Z Pracowni Antropologicznej Towarzystwa Naukowego Warszawskiego). 



Gubernia Radomska, podobnie, jak wszystkie gubernie Królestwa nie jest jeszcze 

 dostatecznie zbadana pod wzglądem antropologicznym. Do niedawna istniała tylko 

 jedna niewielka praca, dotycząca ludności tej gubernii (Olechnowicz 1897). Cha- 

 rakterystyka ta oparta została na zbadaniu 131 mężczyzn i 60 kobiet. Jeżeli do tego 

 dodamy jeszcze 8 mężczyzn, badanych przez El k ind a (1896), to będziemy mieli cał- 

 kowity zapas wiadomości o budowie fizycznej ludności gubernii Radomskiej. 



W roku 1911 zająłem się badaniami antropometrycznemi ludności wsi Smardze- 

 wice, leżącej na przeciwległym do Opatowskiego krańcu gubernii, w pow. Opoczyń- 

 skim. Zbadałem wtedy 100 mężczyzn i 50 kobiet. Obecnie znów podaję opracowa- 

 nie [innych wsi z tegoż powiatu. Pomiarom i obserwacyom podległo 155 mężczyzn 

 i 25 kobiet ze wsi: Brzóstowa, Studzianny, Małoszyc, Poświętnego, Poręby, Idzikowic 

 i Libiszowa. Są to wszystko włościanie — rolnicy rdzennni, mieszkańcy swoich wsi. 



Wskutek | braku przemysłowych ośrodków i charakteru rolniczo-leśnego całego 

 powiatu, wpływ miast uczuwać się w okolicy nie daje. 



Wiek zbadanych przedstawia się jak następuje : 



Widzimy, że do pomiarów dobierałem głównie 

 ludność w sile wieku ; powyżej lat 60 zbadałem 

 tylko 5 osobników. (Właściwie pomiarom podległo 

 nieco więcej osób, ale niektórych nie uwzględniłem, 

 takich, jak np. niemowa, inteligent wiejski, który 

 nic mógł mi się jasno wylegitymować ze swojego 

 chłopskiego pochodzenia i t. p.). 



W opracowaniu niniejszem zastosowałem parę 

 nowych pomiarów i metod nieużywanych dotych- 

 czas przez naszych antropologów. Tu należą : wy- 

 miary ramienia, przedramienia, górnej części twarzy, [wysokości głowy, tudzież wska- 

 źniki : wysokościowy, górnotwarzowy i korelacye. Również po raz pierwszy zacząłem 

 Pam. Fizyogr. — T. XXII. — A. 8 



Wiek 



Męż- 

 czyźni 



Ko- 

 biety 



Od 



17 do 



19 



1 



5 





20 „ 



29 



51 



9 





30 „ 



39 



42 



7 





40 „ 



49 



40 



4 





50 „ 



59 



16 





it 



60 „ 



66 



5 



— 



