58 



Szerokość głowy jest średnio mniejsza (153) niż w pozostałych wsiach, przy skali 

 wahań od 140 do 168 mm. Wskutek tego i wskaźnik główny jest inny. Jego min. 

 (73) jest najmniejsze z minimów (rpax. 88 i w badanych wsiach, a średni wskaźnik 

 wynoszący 76,68 jaskrawo odróżnia się od wszystkich pozostałych. (Widać to na 

 dołączonej obok tablicy, gdzie zestawiłem tylko te dane ze wszystkich wsi, które zbie- 

 rałem wszędzie, pomijając natomiast te, których, jak np. długości kończyn, wysokości 

 głowy, nie mogłem we wszystkich wsiach notować). 



Szerokość czoła średnio (106) nie wyróżnia się od pozostałych wsi, przy skali 

 wahań najrozleglejszej, bo od 91 do 120 mm. Wskaźnik czoła (średni 69) jest wszę- 

 dzie dosyć jednostajny, minimum jego wynosi 62, max. 80. 



Twarz najszersza mierzy 154 mm., najwęższa — 132, średnia — taka, jak w Stu- 

 dziannie, t. j. 142 mm- Wysokość twarzy znów średnia (117) nie różni się od Stu- 

 dzianny i Libiszowa, choć max. (129) jest tu najniższe. Najmniejszy wskaźnik twarzy 

 (72) i największy (90) leżą całkowicie wśród skali wahań poprzednich wsi, średnia (82) 

 jest też jednostajna wszędzie. 



Stosunek szerokości twarzy do szerokości czaszki jest w Brzóstowie, taki, jak 

 w Idzikowicach (92), przy skali wahań od 85 do 98. 



Długość nosa dochodzi tu swojego minimum (34), przy max. — 59, średni nos 

 (49) jest tąki sam jak w dwóch innych wsiach. Średnia szerokość nosa jest tu naj- 

 większa, wynosi bowiem 35 mm. przy skali wahań od 29 do 46, a wskaźnik średni 

 nosa, jest jednym z wyższych (72), wobec przesunięcia w górę skali wahań, bo od 58 

 do 100. 



Grzbiet nosa jest we wszystkich wsiach jednostajnie średni (31 wypadk.), oprócz 

 tego wązki — 12 razy i szeroki" — 7 razy. Profil nosa, jak wszędzie, wykazuje ten- 

 dencyę ku prostolinijności, oto: 



prosty 12 silnie wklęsły 1 



falisty 9 lekkko wypukły 6 



lekko wklęsły 9 miernie „ 2 



miernie „ 8 silnie „ 3 



Rozpatrzywszy się w cyfrach poszczególnych wsi, zauważymy, że oprócz wielu 

 cech występujących z wielką jednolitością (wskaźnik czoła, wymiary i wskaźniki twa- 

 rzy, wymiary nosa), są tam i cechy różniące się od siebie. Przedewszystkiem na uwa- 

 gę zasługuje tu wzrost i siąg (zależny od niego), następnie obniżający się w Brzósto- 

 wie wskaźnik główny, przy innych wymiarach głowy. Również wskaźnik nosa jest 

 urozmaicony, nawet więcej niż wskaźnik główny. 



II. CHARAKTERYSTYKA OGÓLNA, 

 i. Proporcye ciała. 



Wzrost. Skala wahań wzrostu ludności męzkiej, zbadanej przezemnie, waha się 

 od 149G do 1772 mm. Wśród kobiet wahania odbywają się pomiędzy cyfrą 1462 

 a 1618. Minimum wzrostu mężczyzn jest tu znacznie wyższe, niż w Smardzewicach, 

 podobnie jak minimum kobiet. Następująca tabelka uwidacznia, jak rozkłada się wzrost 

 na całą skalę wahań 1 ) 



Wynika z niej, że największa ilość mężczyzn (32,2%) posiada wzrost od 1600 



') Dla ścisłości muszę się tu zastrzedz, że ludność włościańska, uważa, że powinni podlegać po- 

 miarom tylko ludzie rośli, z tego też względu nieraz ten i ów uchylił się od pomiarów, bo uważał się za 



