59 



1649 mm.) wogólc zaś w 58,6% wypadków wzrost jest średni. Kobiety są odpowiednio 

 niższe; wśród* nich najczęściej (36%) trafia się wzrost od 1500 do 1549 mm. 



Wzrost w mm. 



Mężczyźni 



Kobiety 





od 



do 



L 



V 

 (i 



L 



(V 



/b 



B. nizki 



1400 - 



- 1499 



1 



0,7 



7 



28 





1500 - 



- 1549 



6 



4,0 



9 



36 



Nizki } 



1^50 - 



- 1599 



23 



14,8 



7 



28 





1600 - 



- 1649 



! 50 



32,2 



2 



8 



Mierny 



1650 - 



- 1699 



i 41 



26,4 









1700 - 



- 1749 



27 



17,4 







Wysoki j 



1750 - 



- 1772 



7 



4,5 







W poniżej załączonej tablicy zestawiłem wzrost ludności w Opoczyńskiem (wcho- 

 dzącej w zakres niniejszego opracowania i z wzrostem innych mieszkańców gub. Ra- 

 domskiej ')• 





Mężczyźni 





Kobiety 





Wzrost 

 od do 



Opo- 

 czyńskie 

 St. L. 



Smar- 

 dzewice 

 St. L. 



Opa- 

 towskie 

 Ol. 



Opo- 

 czyńskie 

 St. L. 



Smar- 

 dzewice 

 St. L. 



Opa- 

 towskie 

 Ol. 



1300 — 1399 







1,5 





2 



3,5 



1400 — 1499 



0,7 



2 



26,0 



28 



24 



40,5 



1500 — 1599 



18.8 



31 



63,8 



64 



64 



52,5 



1600 — 1699 



1 58,6 



52 



8,4 



8 



36 



3,5 



1700 — 1799 



21,9 



15 



0,8 









Widzimy z niej zgodność częstości występowania wzrostu wśród całej zbadanej 

 dotychczas ludności pow. Opoczyńskiego i obniżenie wzrostu wśród mężczyzn i ko- 

 biet w Opatowskiem. W Opoczyńskiem 58,6" mężczyzn posiada wzrost średni, a 21,9'ń 

 wysoki, w Opatowskiem wzrostu wysokiego jest tylko 0,8",, średniego — 8,4",, a niz- 

 kiego 63,3" n . Jeżeli zważymy, że pow. Opatowski leży na przeciwległym wyciągniętym 

 na południe krańcu gubernii, to różnica ta, uwydatniająca się zwłaszcza przy zesta- 

 wieniu średnich, nie powinna nas dziwić. 



Porównywując średni wzrost, zmierzonych przezemnic mężczyzn, z danemi przy- 

 toczonemi przez innych autorów dla powiatu lub gubernii, przekonamy się, jak dalece 

 cyfry tamte odbiegają od otrzymanych przezemnie. 



Tałko-Hryncewicz obliczył wzrost średni dla całej gubernii ze 131 spo- 



niezdatnego. Kiedy indziej zaś tężsi i roślejsi chętniej poddawali się pomiarom. Unikatem takiego doboru, 

 i sądzę, że nie wpłynął on na zwiększenie średniej. Większa rosłość tych okolic znana jest nawet z obser- 

 wacyi codziennej. Kiedy w roku 1911 mierzyłem ludność Smardzewic, radzono mi wybrać się ku Stu- 

 dziannie, bo tam są „duże chłopy". 



') Litery Ol. — oznaczać będą i nadal badania W. Olechnowicza, T. H. — T a 1 k o - H r y n- 

 c e w i c z a, L. K. — Ludwika K r z y w i c k i e go, E. — E 1 k i n d a, St. L — własne. W zesta- 

 wieniach cyfry oznaczać będą odsetki. 



