63 



Wśród (r mężczyzn, zbadanych w Opoczyńskiem, widzimy znaczny odsetek (36,1%) 

 oczu niebieskich, zielonkawych (38,7%) i nieznaczny piwnych ; kobiety różnią się od 

 mężczyzn mniejszym odsetkiem oczu niebieskich (12%) i większym piwnych (20 1 !,). 

 Zgadza się to w głównych zarysach ze stosunkami, panującymi pod tym względem 

 w Smardzewicach, tylko więcej tam niebieskich oczu wśród kobiet i "trochę mniej pi- 

 wnych oczu wśród mężczyzn. Dane Talko-Hryncewicza również różnią się tylko 

 odsetką niebieskookich mężczyzn. Różnica ta powstała wskutek małej ilości oczów si- 

 wych, czego u kobiet nie spostrzegamy. Dwa ostatnie szeregi tabelki wykazują barwy 

 oczu u dzieci ; różnią się one od Opoczyńskiego prawdopodobnie wskutek tego, że 

 u dzieci barwy oczu (i włosów) nie ustalono. 



Ażeby umożliwić ściślejsze zestawienie barw oka, wszystkie wyróżnione odcienie 

 rozklasyfikowałem w dwie kategorye : jasną i ciemną. Do pierwszej zaliczyłem bar- 

 wy : piwno-zieloną, niebiesko-zieloną, siwą i niebieską, do drugiej: piwną, i jasno-pi- 

 wną. Poniżej zestawiam je z danemi z innych okolic: 



1 



Jasne 



Ciemne 



m. 



k. 



m. 



k, 



Opoczyńskie (St. L.). 



88,3 



80,0 



11,7 



20,0 



Sandomierskie (St. L. ) . 



79,0 



72,0 



2 1 ,0 



28,0 



Opatowskie (Ol.) . 



71,4 



(11,0 



i 28,0 



39,0 



g. Radomska (L. K ■). 



41,9 



20,3 



Widzimy wszędzie u obojga płci znaczną przewagę oczu jasnych ponad cięmne- 

 mi, a nadto pewne stałe odstępstwo kobiet; mianowicie, w porównaniu z mężczyzna- 

 mi, posiadają one większy odsetek oczu ciemnych. 



Włosy: Barwę włosów oznaczałem zapomocą tablicy Fischera; rezultat za- 

 mieszczam niżej : 



Barwa włosów 



N-ra 

 skali 

 Fischera 



Mężczyźni 



Kobiety 



L. 



w 



/o 



L. 



/o 



brunet .... 



4 



30 



19,3 



5 



20,0 





5 



43 





5 





szatyn . j 



6 



16 



38,0 



4 



j 36,0 





7 

 8 



32 





36,1 



9 





ciemno-blond . . j 



24 





2 



j 44,0 







9 



5 















10 













blond 





11 



1 





6,0 











12 



l 















14 



1 











popielate 



23 



1 



0,6 







Wśród mężczyzn najczęściej spotyka się szatynów, prawie równie często, jak 

 ciemnych blondynów; wśród kobiet — podobnież. Nie mamy jednak pewności, że 

 włosy blond są rzadkością, gdyż chłopi polscy, zwłaszcza kobiety, smarują włosy tłu- 

 szczami, co zmienia ich barwę. Na uwagę również zasługuje nieobecność włosów ru- 

 dych wśród 180 zbadanych. (W Smardzewicach na 150 osób widziałem włosy rude 

 raz jeden). 



