65 



Znacznje wyraźniej zaznaczony jest tam typ ciemny, a zwłaszcza jasny. Choć, 

 jeżeli włosy ciemno-blond uważać za jasne, to w takim razie typ jasny zaznaczony 

 będzie w Opoczyńskiem nawet silniej, niż w Opatowskicin. 



Najczęściej (129 razy) włosy ciemne występują z jasnemi oczyma; ciemne włosy 

 z ciemnemi oczyma łączą się już rzadziej, bo tylko 18 razy, wreszcie włosy jasne 

 z oczyma jasnemi — 8 razy, i to z bardzo jasnemi. Charakterystyczne, że o ile jasne 

 oczy często się łączą z ciemnymi włosami, to naodwrót, jasne włosy nigdy nie wystę- 

 pują obok ciemnych oczu. 



3. Kształty czaszki i twarzy. 



Długość g/owy. Wymiar ten waha się u mężczyzn od 172 do 208 mm. i jest 

 tylko o kilka mm. większy, niż w Smardzewicach. W porównaniu z Opatowskiem dol- 

 ny kraniec skali jest prawie taki sam, maximum zaś większe o 9 mm. Skala wahań 

 u kobiet wykazuje min. — 166, a max — 190. Średnia długość, 187,6, jest nieco niż- 

 sza od tejże w Smardzewicach (189,2) i zajmuje miejsce przejściowe pomiędzy niemi, 

 a Opatowskiem (185,1). Średnie długości głowy wśród kobiet mniej się różnią: Libi- 

 szów — 178, Smardzewice — 180,2, Opatowskie — 178,9. 



Szerokość głowy. Skala wahań tego wymiaru (od 138 do 173 mm ), przesunięta 

 jest w górę w stosunku do Smardzewic, gdzie min. wynosi 135 mm. a max. — 165. 

 Średnia szerokość — 154,2 mm. jest taka sama, jak w Opatowskiem (184,1) i prawie 

 taka sama, jak w Smardzewicach (155,4). Wśród kobiet szerokość głowy waha się od 

 134 do 156 mm., dając średnią wartość 145 mm., mniejszą od Opatowskiego (148,1) 

 i Smardzewic (149,6). 



Wskaźnik główny. Rozpatrując wskaźniki, wyprowadzone z pomiarów długości 

 i szerokości głowy, a zestawione na załączonej tabelce, widzimy, żc wśród mężczyzn 

 minimum w Opoczyńskiem wynosi — 73, w Smardzewicach — 74, w Opatowskiem — 

 77, maximum zaś w Opoczyńskiem — 90, a w Smardzewicach i Opatowskiem — 89. 

 Wśród kobiet minima są przesunięte do góry, najmniej w Opoczyńskiem (75), najwię- 

 cej w Opatowskiem (78). Maxima : w Opoczyńskiem — 89, w Smardzewicach — 88, 

 w Opatowskiem — !)0. Zatem w Opoczyńskiem skala wahań wskaźnika głównego jest 

 większa, niż w dwóch pozostałych miejscowościach, a skala wahań, kobiet jest mniej- 

 sza, niż u mężczyzn. 



Wska- 

 źnik 



li 



Opoczyńskie 

 (St. L.) 



Smardzewice 

 (St.-L.) 



Opatowskie 

 (Ol.) 



Wskaź- 

 nik 



Opoczyńskie 

 (St. L.) 



Smardzewice 

 (St. L.j 



Opatowskie 

 (Ol.) 



m. 



k. 1 



n, 



k. 



m. 



k. 1 



m. 



k. 



m. 



k. 



m. 



k 



1 73 



1 













82 



20 



3 



9 





20 



6 



74 



1 





Luju 





1 





83 



18 



1 



10 



7 



18 



7 



75 



4 



l 



i 









84 



14 



1 



16 



6 



13 



10 



76 



2 



1 



'T s 





1 





85 



1 1 



1 



12 



4 



16 



3 



77 



9 





5 



2 



5 





86 







7 



2 



12 



5 



78 



12 



3 



1 





6 



2 



07 



u lift 



2 



4 



3 



9 



2 



79 



16 



2 



1 1 



5 



8 



8 



88 



3 







3 



5 



2 



HO 



15 



6 



7 



5 



9 



3 j 



I 89 



1 



1 



1 





3 



1 



81 



15 



3 



14 



9 



12 



9 



90 



1 











t : 



Pani. Fizyogr. — T. XXII. — A. 10 



