70 



Wskaźnik górnotwarzowy n -^^^^JB wyliczony wprawdzie dla niewiel- 

 kiej grupy, wyraża cokolwiek odmienne rezultaty. Wskaźników szerokolicych, do 50, 

 jest tyleż, co i wązkolicych, t. j. od 50%. Jeżeli jednak przyjrzymy się częstości ich 

 występowania, to zauważymy, że kończą się one przy 52, a powyżej tego trafiają się 

 pojedynczo w znacznych odstępach od siebie. Te odstępy zwiększają średnią do 

 49,4 : pozostaje ona jednak w kategoryi szerokolicowości, podobnie jak średnia wska- 

 źnika całej twarzy. (Z literaturą, tego wskaźnika nie porównywam, bo nie uwzględnia- 

 no go dotychczas). 



Próbowałem też wynaleźć korelacye pomiędzy wskaźnikiem całej twarzy i górno- 

 twarzowym. Uwidacznia to zgodność w występowaniu obu niższych wskaźników i obu 

 wyższych. Rysunku nie załączam, gdyż rezultat ten nie jest dostatecznie pewny 

 z powodu małej ilości wskaźników górnotwarzowych. 



Wskaźnik "l^^ 100 waha się wśród mężczyzn od 83 do 102, jak to 

 widać z dołączonego wykazu. Najczęściej trafia się wskaźnik - - 90, a średnia jego 



zyzn 



przesunięta ku dołowi, 



a średnia też jest 



niższa, bo — 



- 89. 





Ile razy : 







Ile razy: 





Wsk. 



męż. 



kob. 



Wsk. 



męż. 



kob. 



78 





1 



91 



21 



ł l 



79 







92 



22 



2 



80 





1 



93 



16 



4 



81 







94 



11 





82 







95 



14 



1 



83 



1 





96 



6 



2 



84 



2 





97 



3 





85 



2 



1 



98 



2 





86 



5 



2 



99 



1 





87 



5 



2 



100 



3 





88 



8 



4 



101 







89 



8 



2 



102 



1 





90 



24 



3 









Wysokość nosa. Wymiar ten oscyluje od 34 do 59 mm. i obejmuje zupełnie 

 skalę wahań długości nosów u mężczyzn z Opatowskiego (38 — 57), natomiast skala 

 długości nosów mężczyzn ze Smardzewic jest względem tej nieco przesunięta do góry, 

 gdyż rozciąga się od 42 do 61 mm. Wśród kobiet powtarza się coś podobnego: skala 

 hań w Smardzewicach (42 — 61), przesunięta jest względem Libiszowa (39 — 52). Z tego 

 też powodu średni nos kobiecy w Libiszowie posiada długość 45 mm. i jest krótszy 

 od nosa włościanek ze Smardzewic (47,4). To samo z nosami mężczyzn: średnia dłu- 

 gość nosa w Opoczyńskiem wynosi 49,2 a w Smardzewicach 51,4. 



Szerokość nosa waha się u mężczyzn od 26 do 46 mm. Skala wahań tej wiel- 

 kości w Opatowskiem jest mniejsza (29 - - 45), a w Smardzewicach jeszcze mniejsza 

 (31 — 43). Wśród kobiet widzimy stosunki odmienne, a mianowicie podnoszenie się 

 minimum i maximum : Opoczyńskie min. — 26, max. — 35; Opatowskie min — 27, 

 max. — 38 i Smardzewice min. — 30, max. 42 mm. Średnia szerokość nosa jest za- 

 równo wśród mężczyzn, jak i kobiet, mniejsza w Opoczyńskiem (męż. — 34,3, kob. — 

 31 mm.), niż w Smardzewicach (męż. — 37,4 i kob. — 33,5). 



