71 



Z porównania tedy wymiarów nosa widzimy, że ludność Smardzewic (obojej 

 płci) posiada większe nosy, niż w pozostałych wsiach powiatu Opoczyńskiego. 



Wskaźnik nosa wśród mężczyzn waha się w ogromnych granicach, bo od 50 do 

 100. Jednak właściwa skala wahań, jak to widać z wykazu, zaczyna się dopiero od 

 55, a kończy na 82 ; powyżej i poniżej tych cyfr zdarzają się tylko pojedyńcze oso- 

 bniki, pomiędzy którymi widać duże luki w ciągłości wskaźników. (Chociaż naogół taka 

 różnorodność kształtów nosa właściwa jest i mieszkańcom Smardzewic, gdzie min. wy- 

 nosi 51, a max. 93). Charakterystyczne, że i u ludności Opatowskiego skala ta ciągnie 

 się bardzo wysoko w górę, bo od 58 do 95. Różni to wybitnie gubernię Radomską od 

 pozostałych okolic Królestwa, gdzie skala wahań kończy się zazwyczaj około 80. 

 Wskaźniki nosa wśród kobiet wykazują podobne wzniesienie maximów. Skala wahań 

 w Libiszowie rozciąga się od 57 do 82, w Smardzewicach od 58 do 95, a w Opato- 

 wskiem od 60 do 97. 



Ile 



razy : 







Ile razy : 







Ile razy : 





Wsk. 



męż. 



kob. 



Wsk. 



męż. 



kob. 



Wsk. 



męż. 



kob. 



50 



1 





67 



9 





84 



1 





51 







68 



7 



5 



85 







52 







69 



8 



1 



86 







53 







70 



5 



1 



87 







54 







71 



11 



1 



88 







55 



2 





72 



6 



2 



89 



1 





56 



1 





73 



6 



2 



90 







57 



3 



2 



74 



2 



2 



91 







58 



3 





75 



% 



2 



92 







59 



2 



1 



76 



8 





93 



2 





60 



6 





77 



6 





94 







61 



7 





78 



3 



1 



95 



2 





62 



5 



1 



79 



3 





96 







63 . 



8 



1 



80 



4 





97 







64 



6 





81 



2 





98 



2 





65 



8 



2 



82 



2 



1 



99 







66 



11 





83 







100 







W poniżej zamieszczonej tabelce podaję klasyfikacyę wskaźników nosa w zesta- 

 wieniu ze Smardzewicami : 





Opoczyńskie 



Smardzewice 





(St. L.) 



(St. L.) 





m. 



k. 



m. 



k. 



Nosy wązkie (leptorliinia) wsk. do 68 



51,0 



48,0 



25,0 



36,0 



„ średnie (mesorhinia) „ 69 — 81 



42,1 



48,0 



62,0 



58,0 



„ szerokie (platyrhinia) „ od 82 



6,9 



4,0 



13,0 



6,0 



Średni wskaźnik 



70,0 



69 



13,4 



71,8 



Widzimy, że wśród mężczyzn i kobiet niema różnic co do rozkładu wskaźników 

 na kategorye, natomiast w porównaniu ze Smardzewicami, widzimy tam mniejszy od- 

 setek nosów wązkich. Z tego też względu w Opoczyńskiem wskaźniki średnie są niż- 



