SZYMON MATUSIAK. 



Z dawnych procederów. 



Przyczynek do rodowodu nazw niektórych miejscowości*). 



1. Płowieć i pławiee. 



Flis, flisak, żeglarz — wszystko to wyrazy niemieckie i w naszym języku 

 stosunkowo późne; zamiast nich używaliśmy niegdyś swoich własnych, rodzimych: 

 płowieć i pławiee, tego samego pochodzenia co płynąć, pływać, iść wpław 

 i t. p. U Czechów dzisiaj jeszcze plavec, u Chorwatów plovac oznaczają to sa- 

 mo, co nasze flis, żeglarz, a w dawnej Polsce były nawet osobne osady p ł o w c ó w 

 i p ł a w c ó w, którzy mieli obowiązek spławiać rzekami aż do morza produkty naszej 

 ziemi, zwłaszcza zboże swych panów. I stąd to po dziś-dzień takie osady, jak 

 Płowce: 1) w nieszawskiem, gdzie 27 marca 1331 Łokietek tak świetne odniósł 

 nad Krzyżakami zwycięztwo: 2) w sanockiem; 3) w kasztelanii gnieźnieńskiej; stąd 

 P ł a w c e, w średzkiem. Nie umieliśmy uszanować naszych prastarych płowców 

 i p ł a w c ó w, imponowały nam obce flisy i s e g 1 e r y, więc tamte wszystkie wy- 

 razy poszły w niepamięć a zostały niemieckie, które w dodatku dla pruskich uczonych 

 staną się niezbitym dowodem, żeśmy się pływać i spławiać na statkach dopiero od 

 niemców nauczyli. 



2. Mielec i mielnik. 



Wyraz młynarz jest w naszym jeżyku późny; zamiast niego używaliśmy da- 

 wniej wyrazów: mielec i mielnik, znanych w tern samem znaczeniu także in- 

 nym językom słowiańskim, jak czeskiemu (do ostatnich czasów), rosyjskiemu i t. d. 



Uwaga Redakcyi. 



*) Pracą swoją p. Szymon M a t u s i a k wskrzesza dawną tradycyę ., Pamiętnika Fizyogra- 

 ficznego", który w pierwszych tomach swoich zamieścił liczne przyczynki p. Jana Karłowicza o imionach 

 własnych plemion, ziem i miejsc polskich, a w tej liczbie rzecz o „Imionach własnych polskich miejsc 

 i ludzi od zatrudnień". Drukując pracę p. Szymona Matusiaka, pozostawiliśmy mu całkowitą swobodę 

 traktowania rodowodów wątpliwych według swego zapatrywania. 



Pam. Fizyogr. — T. XXII. — A. 13 



