84 



Wyraz mielec zaginął u nas wcześnie, ale mielnik zachował się w literaturze 

 naszej do XVIII wieku, u ludu zaś naszego (we wschodniej Galicyi) - - do dzisiaj. 

 I stądto Mielec — miasto powiajtowe w Galicyi zachodniej, pierwotnie, jak się oka- 

 zuje, osada młynarska, założona przez jakiegoś możnego pana dla własnej wygody 

 i własnego pożytku, a także dla wygody (za opłatą) i okolicznej ludności; stądto 

 także Mielce, miasteczko w Kowelskiem, pierwotnie także osada młynarska, nie 

 z jednego wszakże „mielca" złożona lecz z kilku; stądto i Mielnik: 1) mia- 

 steczko nad Bugiem; 2) osada w Stajach w pow. Rawa-Ruska; 3) część Chylczyc 

 w złoczowskiem ; 4) osada w Majdanie Głogowskim w pow. Zborowskim: stądto 

 i Mielniki: 1) fol w. w konstantynowskiem: 2) w władysławowskiem. Na Litwie 

 i Rusi wogóle osad tej nazwy bez liku. 



3. Piekut. 



W blizkości wielkich grodów, zamków i pałaców pańskich zakładano dla potrze- 

 by także osady piekarskie. Z osad takich powstawały z czasem całe wsie i stądto 

 całe mnóstwo po całej Polsce wsi, zwanych Piekary (np. w błońskiem, w łęczy- 

 ckiemu tureckiem; w samem Król. Pol. jest 8 takich osad; w krakowskiem, naprzeciw 

 ruin opactwa tynieckiego, w gnieznieńskiem, w poznańskiem, w bytomskiem, w świe- 

 ckiem i t. d.). Lecz zamiast piekarz mówiło się niegdyś piekut (porów, kikut, 

 mańkut, sikut i t. p.) i stądto Piekut, osada w nieszawskiem : stąd Piekuty: 

 1) w grójeckiem, 2) przyległ. do dóbr Drozdowo w płońskiem, 3) w mazowie- 

 ckiem; stąd: Piekutowo (dzisiaj powiedziałoby się „Piekutowe": posiadłość piekuta 

 czyli kucharza), w augustowskiem. Ponieważ w języku naszym ludowym „piekutem" 

 zowią w niektórych stronach koguta, wyprowadzono stąd wniosek, jakoby nazwy wy- 

 liczone stąd poszły, że osiedleni tam włościanie mieli obowiązek płacić dworom ko- 

 guty. Koguty były istotnie często daniną dworską, jednakże ze stanowiska imiono- 

 znawstwa polskiego nasuwają się przeciw temu wywodowi różne wątpliwości i dlate- 

 go wywodzimy je nie od piekuta „koguta", lecz od piekuta „piekarza". 



4. Krowodrza, karwodrza, kozodrza, drzykozy, 

 kozołup, Odrzywół, odrzykoń. 



Konie, bydło, kozy, owce, świnie hodowaliśmy od niepamiętnych czasów i jużto 

 obracali na swój użytek, jużto sprzedawali. Prokopius (pisarz grecki z wieku VI 

 po Chr.) rozpowiada, że słowianie składają w ofierze swemu bogu woły; Al-Bekri 

 (wiek X) podaje według Ibrahima ibn Jakuba, że w ziemi Nakona (w Meklen- 

 burgu, kraju Obotrytów) znajduje się tyle koni, że sprzedają je zagranicę. Drużyna 

 wojskowa naszego Mieczysława I otrzymuje od swego władcy konie, a słowianie wo- 

 góle, których kraje ze wszystkich najurodzajniejsze i najbogatsze, podług Al-Bekriego 

 gorliwie zajmują się rolnictwem i lubią jadać mięso wolowe 1 ). Zdawna też przy 

 wielkich naszych grodach, zamkach i pałacach pańskich osadzano na łanach, obok 

 piekarzy, kucharzy i t. p. także rzeźników, którzy trudnili się zabijaniem i obdziera- 

 niem ze skór zwierząt. Nazywano tych ludzi rozmaicie: Krowodrzami („krow", 

 oznaczało wołu, a „krowa" to, co dzisiaj, — więc krowodrza znaczyło to samo, co 



') Prot. dr. K. K a d 1 c c. Encyklopedya polska (Akad. Umiej.) t IV (część 2), str. 60-61. 



