S9 



liśmy przymiotnik oraw — ora w a - - orawo (dzisiaj brzmiałoby to: o r a w (y) 

 a — e), skąd po dziś-dzień Orawa (pierwotnie z domyślnem wieś) „wieś orząca", 

 gdyż były i takie np., które odrabiały tylko m o tycze, t. j. chodziły do odrabiania 

 swych powinności poddańczych z motyką (do karczowania lasów), (skąd dzisiaj Mo ty- 

 cze, wieś w tarnobrzeskiem); albo też odrabiały cepno (dzisiaj powiedziało by sic 

 cepne), t. j. chodziły „na pańszczyznę" z cepami, (skąd dzisiaj Cepno, wieś w chcł- 

 mińskiem); — tak odwarszać w znaczeniu gotować, warzyć, kucharzyć mógł lud 

 nasz formować przymiotnik warszaw — warszawa — warszawo i nazywać 

 kucharską tę osadę W a-r s z a w a (pierwotnie z domyślnem wieś) w znaczeniu „wieś 

 gotująca, warząca", a także Warszewa, Warszowa „wieś kucharza, wieś ku- 

 charska", co jak widzimy, wychodzi w znaczeniu na jedno, a różni się tylko formą '). 



Jak zamiast chłop dzisiaj jeszcze mówią niektórzy c h ł o p i c a, tak zamiast 

 w ars z można było niegdyś powiedzieć w tern samem znaczeniu kucharza warszy- 

 ca i stądto niezawodnie Warszyca, wieś w berdyczowskiem 2 ). To samo znaczył 

 zapewne i wyraz warzenie a, który jeszcze dotąd spotykamy jako nazwisko ro- 

 dowe. 



To samo co warsz. znaczyło warek, więc ludzi warka (kucharza) można było 

 zwać to warczyce, to warszyce i stądto niezawodnie wieś Warszyce w pow. 

 brzezińskim, wymieniona w dokumentach wieku XVI jako Warczyce: obie nazwy 

 bez wątpienia jednako dawne i obok siebie używane, tylko w ustach ludu tamta się 

 ustaliła, a ta zaginęła. 



7. Partynia, partyń, partoła, partuła, partacz, 



partyka. 



Tkactwo uprawiali słowianie od niepamiętnych czasów i od niepamiętnych cza- 

 sów mieli tkaczów. To, co oni wyrabiali zwało się bądź płat (tak już w IV wieku 

 po Chr.), bądź płótno, bądź part, bądź rąb. Delikatne rodzaje płatów służyły sło- 

 wianom za pieniądze (na Rugii jeszcze w wieku XII, jak świadczy Hel mol di. skąd 

 staropolskie płat to nie tylko odzienie, ale także zapłata, pensya; skąd i dzisiejsze 

 płacić, zapłata i t. p. Rąb, w zdrobnieniu rąbek, rodzaj zawicia kobiecego, dzisiaj 

 jeszcze ludowi naszemu znany i nam wszystkim nieobcy. Part, znany nam wszy- 

 stkim jeszcze dotąd z przymiotnika parciany w znaczeniu płótniany, oznaczał z cza- 

 sem u nas tylko rodzaj grubego, domowego płótna w stosunku do tych wytwornych, 

 delikatnych płócien, jakie z czasem wyrabiali zawodowi, miejscy tkacze; stąd też i wy- 



') Nazwę Warszawy wywodzą także od imienia Warsz, ale takiego imienia nie znamy, a już 

 prof. Dr. K a z. N i t s c h zwrócił uwagę na imiona pospolite, jak warchol, warchlak i nazwiska 

 rodowe, jak Warchał, Warchałowski (Język polski I. 300). Nie łączyłbym tylko z tern wyrazu 

 warchlak (prosię dzikiej świni), gdyż to najpewniej staroniemieckie v a r c h e 1 i (farchelij, dzisiejsze 

 Ferkel, co z warchałem naszym i warchołem zdaje się nie mieć nic wspólnego. 



-) Tak samo obok b r a n, później b r a n i e c, mówiono branie a (porów, pija n i pija n i c a) 

 w znaczeniu jeńca wojennego, skąd znowu Branice, wieś w krakowskiem, gdzie niegdyś, jak się z tego 

 okazuje, osiedlano jeńców wojennych Formy na i c a są żeńskie w znaczeniu męskich, lecz używano 

 w tern samem znaczeniu i końcówki męskiej ic; to też zamiast chłop mówiono także chłopie (skąd 

 po dziś-dzień Chłopice wieś w jaroslawskiem, tyle co Chłop y, jakoż mamy i wieś tej nazwy 

 w pow. Rudki), a zamiast kmiotek — kmiotkowie. (W Statucie Wiślickim z r. 1149 str. 9a czytamy: 

 „O ranach szlachcica przez kmiot ko wica zadanych")- 



