98 



a zaprząc, będzieli dobrego domniemania (dobrej sławy), włostną przysięgą się oczy- 

 ści" (karta 6a)... 



Na oznaczenie miodu mieli słowianie od niepamiętnych czasów nietylko ten 

 wyraz, ale także wyraz „świ epiot", znany nam nietylko z języka staropolskiego i staro- 

 słowiańskiego, ale i rosyjskiego 1 ), a oznaczający pierwotnie, zdaje się, to samo, co 

 nasz dzisiejszy „p a t o k a", w czasach zaś historycznych, tak u nas, jak w języku rosyj- 

 skim i starosłowiańskim,— miód z barci leśnych, czyli, jak go nazywano, „miód dziki". 

 To też miejsce w kniei, gdzie były barci w żywych drzewach i ś w i e p i o t, t. j. 

 miód dziki, zwało się świepietnicą tak samo jak. dajmy na to, miejsce, na 

 którem pasły się skoty (bydło) zwało się skotnicą, co już zaznaczyliśmy wyżej. 

 I stądto właśnie S w i e p i e t n i c a, — wieś w powiecie jasielskim (w Galicyi), zwana 

 dzisiaj S i e p i e t n i c ą, lecz u Długosza jeszcze wyraźnie Świepietnicą (Swyepyeth- 

 nicza), a także Swiepietnikiem (Czwuepethnyk), co na jedno wychodzi. 



Na barci wybierano drzewa grube (zwyczajnie sosny), pnie, inaczej kłody, 

 to też z czasem wyrazy te w języku pszczelarskim stały się synonimami i oznaczały, 

 a i dzisiaj jeszcze oznaczają to samo. co u 1; wszak dzisiaj jeszcze powiada bartnik, 

 że ma tyle a tyle barci, dzieni, pni, kłód pszczół zamiast ułów. 



Gdzie było razem więcej barci poszczególnych (ułów w żywych drzewach), tam 

 powstawało to, co dzisiaj nazywamy pasieką, więc też wyraz barci (liczba mnoga 

 od barć) oznacza w dawnym naszym języku także tyle, co pasieka. Oto wstęp 

 z tłomaczenia „Praw polskich" z r. 1449: „Barci na puszczach albo w imieniu 

 iw dobrach) inszego pana kmiecie trzymając albo prawem dziedzinnym mając, a pod 

 inszym (sc. panem) bydląc ( przebywając i, dań miodu mają dać, jiż gdyby w zapła- 

 ceniu tejto dani byli żmudni albo płacićby odmawiali, tedy rzeczony pan może je 

 o czynsz swój sądzić i ciądzać, a pan, pod którymby siedzieli, niema ich odejmo- 

 wać, ale proszącemu sprawiedliwość z nimi ma czynić, jako o pospolitym młynarzu 

 też w księgach ziemskich wyszszej jest obyzrzano" (karta 41 a). 



Z czasem okazała się potrzeba jeszcze sztuczniejszych ułów i pasiek, hodowla 

 pszczół i jej urządzenie zmieniło się znacznie, ale nazwy dawne po większej części 

 zostały; została barć, dzień, pień, kłoda na oznaczenie ula, choć ul nie był 

 już teraz żywem drzewem, lecz kawałem pnia, kłody. Zamiast „tam moje barci" 

 poczęło się teraz mówić „tam moja pasieka" i nic dziwnego, gdyż pszczelnie czyli, 

 jak teraz poczęto mówić, u 1 e w n i k i, zakładało się zwyczajnie na pasiekach t. j. 

 porębach, czyli wyrąbanych miejscach wśród lasów (bo takie jest pierwotne zna- 

 czenie wyrazu „pasieka"). Ponieważ bartnicy otrzymywali tam i pola na swój użytek 

 albo las na karczunek, powstawały tam z czasem osady, które po dziś-dzień zowią 

 się Pasiekami; ale że pierwotnie, jak to już zaznaczyliśmy wyżej, i zwyczajne 

 poręby (wyręby leśne) zwały się pasiekami, więc dzisiaj trudno oznaczyć bez do- 

 kumentów historycznych, które z osad, zwanych Pasiekami, są pierwotnie osa- 

 dami pszczelnemi, a które nie. Zaznaczmyż więc tylko, że osad tej nazwy jest bardzo 

 dużo w dawnej naszej ojczyźnie. W samej Galicyi mamy miejscowości, zwanych 

 Pasieka, 34; w Król. Pol. 14. w Poznańskiem 2, na Śląsku 4, a jest prócz tego 

 wiele miejscowości, zwanych Pasieki, jak obok miejscowości, zwanych Poręba, 

 mamy także miejscowości, zwane Poręby. 



') Zob. Wt. Miklosich. Lexicon palaco — slovenico — 

 języka polskiego. Fr. Miklosich: Granim. II. 188—189. 



graeco - latinum. Lind e. Słownik 



