10 



DZIAŁ n. GEOLOGIA. 



Podane cyfry sa średnie z wielu analiz hutniczych i wykazują, źe chemi- 

 czny skład tych rud jest wogóle dość jednostajny; rudy z gniazd położonych 

 blizko dolomitów galmanonośnych zawierają trochę więcej cynku. 



Posuwając się w kierunku północno-wschodnim od zachodniego pasma 

 dolomitów ku wschodniemu, daje się zauważyć, że w miarę oddalania się od pierw- 

 szego (pasma doi.) zmniejsza się ilość rud metalicznych, to jest gniazda maleją 

 i stają się rzadsze, tak, że koło Nowej wsi i Zawady spotyka się stosunkowo 

 najmniej rudy. Ilość jej zaczyna wzrastać koło Mierzęcic. 



Na tej zasadzie można całą opisywaną miejscowość podzielić na kilka ró- 

 wnoległych pasów: I bezpośrednio stykający się z pasmem dolomitów zacho- 

 dnich, a więc części północne Wojkowic, Zychcic i Bobrownik i folwark Krzy- 

 żówka; II dalszy — obejmujący wsi Gołąszę, Górę Siewierską, Siemonię 

 i północne cz«ści Rogoźnika ze Strzyżo wicami; III środkowy, obejmujący wsi 

 Brzenkowice, Twardowice, Nową "Wieś, Myszkowice, Sączów, Zawadę i Toporo- 

 wice; i IV, przylegający do wschodniego pasma dolomitów — Mierzęcice, Bo- 

 gu chwałowice, Przeczy ce i t. d. 



Stała domieszka rudy żelaznej, cynk, ujawnia się niekiedy w postaci sa- 

 modzielnej warstwy białego galmanu podściełającego rudę. Galman ten bywa 

 przedzielonym od rudy warstewką szarej gliny i składa się z bryłek najrozma- 

 itszych kształtów i wymiarów, n. p. nacieków, gałek, których środek zajęty jest 

 przez inny minerał, bryłek wapienia przesiąkniętych węglanem cynku i t. d. 

 i gliny galmanowej. Bryłki zawierają 20 — 45% cynku, glina galmanowa około 

 12°/ - Między wapieniem i galmanem znajduje się zawsze jeszcze warstwa sza- 

 rej gliny jałowej. 



Dokładności powyżej podanego podziału dowodzi również ilość znajdującego 

 się w gniazdach galmanu. W pierwszym pasie galman podściela rudę w mniej- 

 szej lub większej ilości prawie w każdem gnieździe (rys. I); spotykają się także 

 gniazda wypełnione prawie wyłącznie galmanem z małą zaledwie domieszką 

 rudy brunatnej. "W drugim — galman znaleźć można już tylko w niektórych 

 gniazdach, i to głównie na wychodowych brzegach z łagodnym upadem, urywa 

 się on nagle w stromych miejscach i pokazuje się dopiero na dnie gniazda (rys. 2). 



W trzecim pasie galmanu wcale nie spotykamy, dopiero w czwartym 

 zaczyna się znów pojawiać. 



Galman na wychodniach, nie pokryty często nawet rudą, otrzymuje nazwę 

 białego, jest on zwykle wysokoprocentowym. Galman z głębszych poziomów 

 zawiera pewną ilość tlenków żelaza i jest koloru czerwonego lub brunatnego 

 z mniejszą jednak domieszką gliny galmanowej od białegó. 



Drugim, rzadszym towarzyszem rudy żelaznej jest błyszcz ołowiu i pocho- 

 dząca od niego biała ruda ołowiana, „cerusyt". Minerały te spotykają się nie- 

 kiedy w postaci małych gniazd (parę metr. średnicy) w glinach, lub jako do- 

 mieszka w formie ziarn rozsianych w masie rudy żelaznej. Minerały te tworzą 

 niekiedy samodzielne grupy gniazd na wapieniu lub ukazują się w jego szczeli- 

 nach (Strzyżo wice). 



