A. ŚLÓSARSKI. ZWIKUZĘT ZAGINIONE. 



23 



W celu dokładniejszego wykazania, o ile głowa tura z Garbowa jest kom- 

 pletniejsza od dwu innych, znajdującycych się w zbiorach warszawskich, zo- 

 stawiamy poniżej najważniejsze wymiary i części składowe tych okazów głowy 



tura (Bos primigenius). 







Tur z pod 



Tur z rz. 



Tur 







Grójca 



Omulwi 



Z Garbowa 



L. 



Podstawa głowy (od otworu potylicowego do mm. 



mm. 



mm. 







550 



540 (?) 



560 



2. 



Największa średnica przcdnio-tylua (odkraw 



•ędzi 









czołowej do końca kk. międzyszczęk.) 



. . 650 



650 (?) 



660 



3. 



Największa średnica poprzeczna . . . 



. . 320 



300 



320 



4. 





. 300 



310 



330 



5. 



Średnica poprzeczna czoła największa . 



. . 300 



290 



300 



6. 



Średnica poprzeczna czoła najmniejsza . 



. . 236 



240 



240 



7. 



Średnica czoła pomiędzy możdżeniami . 



(150, 210, 



(220, 260, 



(190, 260, 







280) 



300) 



300) 



8. 





380 



305 



360 



9. 



Długość możdżeni idąc za wypukłoś. krzywizny 640 



635 



740 



10. 





350 



375 



370 



11. 



Odległość pomiędzy końcami możdżeni . 



. . 560 



750 



710 



12. 



Liczba zębów w szczęce górnej 



. 3P. 2M.; 2P.3P.1M.; 



3P. 1M.2M. 







(prawa) 



(prawa) 



(lewa) 



Jeżeli teraz porównamy trzy głowy tura, jakie znajdują się w zbiorach 

 warszawskich, a mianowicie: a) głowę tura z pod Grójca (wieś Wysoka, gmina 

 Rykały), znajdującą się w Gabinecie Zootomicznym uniwersytetu warszawskie- 

 go J ), b) głowę tura z rzeki Omulwi (wieś Przystań, powiat Makowski), znaj- 

 dująca się w zbiorach po Janie Zawiszy 2 ), c) głowę tura z Garbowa w lubel- 

 skiem, ze zbiorów hr. Ksawerego Branickicgo we „Fraskati," widzimy, że osta- 

 tnia jest największa i najlepiej zachowana. 



Głowa nosorożca włochatego (Rhinoceros (Coelodonta Bronri) tichorhinus 

 Fischer. R. antiąuitatis Blum.). 



Pod Białocerkwią, nad brzegiem czy w dolinie rzeki Rotek, na głębokości 

 około 15 stóp, w glinie piasczy sto- wapiennej, wykopano w roku 1895 nosorożca 

 włochatego (Rhinoceros tichorhinus), która jest tak wybornie zachowana, że nie- 

 t}dko żadna kolekcya krajowa nie posiada podobnego okazu, ale nawet mało 

 jest znanych w muzeach Europejskich tak zupełnych i świetnie zakonserwowa- 

 nkch głów tego zaginionego nosorożca. 



') Patrz: „O głowach Tura" etc. 



') Patrz: „Zwierzęta zaginione (Diluwialne)." Tom II, Pam Fiz. 18S2. 



