PRZYCZYNEK 



DO HISTORYI BADAŃ FLORY KRAJOWEJ- 



przez 



Józefa Pac zosfc tego. 



W bibliotece Towarzystwa Przyrodniczego kijowskiego znalazłem zbiór rę- 

 kopismów dotyczących flory prowincyj północno-zachodnich, gub. wołyńskiej, po- 

 dolskiej i sąsiednich. Zbiór ten stanowi grnbą księgę in folio. Na pierwszej 

 stronicy znajdujemy krótką wiadomość, o pochodzeniu owej księgi, ręką Rogo- 

 wicza napisaną. „Materyały do flory zachodnich części państwa rossjgskiego, 

 zawierające -spisy roślin z różnych miejscowości, opisy niektórych roślin i uwagi 

 znanych uczonych Bessera i Andrzej o wskiego, oraz innych botaników współczes- 

 nych. W r. 1856 materyały te były mi ofiarowane przez córkę Wilibalda Bes- 

 sera, p. Karolinę Neukirch. Dodatki w końcu są uczynione przeze mnie". A nie- 

 co niżej: „3 maja r. 1875 złożone przeze mnie w bibliotece Tow. kijowskiego 

 badaczów przyrody. Doktór nauk przyrodniczych A. Rogowicz". 



Ponieważ rękopismy owe nigdzie w literaturze botanicznej, o ile mi wia- 

 domo, nie były wspomniane, sądzę, że dla naszych florystów krótka wiadomość 

 o nich nie będzie zbyteczną. Rękopismy, o których mówić zamierzam, cieka- 

 we są głównie z tego powodu, że rzucają pewne światło na ówczesną histó- 

 ryą badań florystycznych. Nim jednak zaznajomię czytelników z pracami, któ- 

 re znajdują się w zbiorze rękopismów, muszę powiedzieć słów parę o fakcie, który 

 powołał do życia owo zajęcie się badaniem flory krajowej, tak uwidoczniające 

 się na początku bieżącego stulecia. 



Gdy w liceum krzemienieckim katedrę botaniki objął słynny W. Besser *), 

 uczony ten zaraz zabrał się do skrzętnego badania flory krajowej. Wydawszy 



*l Wilibald Besser (urodź w 1784, urn. w 1842), należał do niewielkiej liczby uczonych 

 umiejących zgromadzić wokoło siebie znnczna, ilość współpracowników. O potężnym wpływie 

 Bessera świadczą wymownie listy ,pisane do niego przez różnych ludzi w kwestyacli nauko- 



Pam. Fizyogr. Tom XIV D/jal III. - 19 



