ŻUKI CZYLI GNOJÓWCE KTiA.IOWE. 



171 



bnemi, czarnemi włoskami, które u spodu ciało są dłuższe i rzadsze niż na 

 wierzchu. 



Pojedyncze okazy niezbyt się od siebie różnią, nawet wielkością. Dłu- 

 gość ciała zazwyczaj 4 mm. W Europie wszędzie pospolity. 



M. Nowicki wymienia go jako owad pospolity i powszechny w Galicyi. U nas 

 jest dość rzadki, zdarza się w zwierzyńcu skierniewickim i tam znalazłem parę 

 okazów. 



Wojciech Mączyński natrafił na kilka okazów koło Gocławka pod War- 

 szawą. Koło Ojcowa jest owadem bardzo pospolitym. 



Oprócz dwu naszych typowych ze Skierniewic, mam w zbiorze 4 sztuki 

 z pod Monachium takież same całkiem czarne, dwie brunatne z Algieru, a zaś 

 2 trochę metaliczne z Arco, z Tyrolu włoskiego. 



Onthophagus vel Caccobius Schreberi. Linneusz. Erichson. 



Długość 5,5 do 7 mm (Figura Nr. 15). 



Rodzaj Caccobms powstał stąd, że są pewne słabe różnice, pomiędzy zali- 

 czanemi tu gatunkami, a między właściwym zatrawcem. Różnica polega na tern, 

 że spód przedkarcza posiada okrągłe zagłębienia, w które chowają się macki 

 (Erichson); zresztą wszystkie cechy też same co u właściwego zatrawca. Jedy- 

 dyny krajowy gatunek. Głowa o tarczy zaokrąglonej, z przodem płaskim i nieco 

 wyciągniętym; brzeg tarczy z przodu trochę wycięty. Głowa opatrzona dwiema, 

 niezbyt wystającemi, krawędziami, z tych pierwsza łukowato ku przodowi wy- 

 gięta, druga koło przedkarcza prosta. 



Przedkarcze u samców znacznie większe niż u samic, pośrodku silnego 

 spadku ku głowie ma ostre wcięcie, a po obu stronach w pewnej odległości 

 dwa słabo wystające wyrostki. Samice mają mniejsze przedkarcze i brak im 

 spadku, oraz wcięcia i wyrostków. Całe ciało owada gładkie, silnie wypolero- 

 wane, z drobnemi rzadkiemi nakłuciami na przedkarczu i z 7-ma niezbyt wy- 

 datnemi prążkami na pokrywach. 



Barwa czarna, na pokrywach mieszczą się 4 duże, pomarańczowo-czerwo- 

 ne plamy, z tych dwie skośne, poczynające się koło bark, skierowane końcami 

 ku środkowi na doł, drugie dwie, przy końcu pokryw, cokolwiek zaokrąglone. 

 Nogi całe czarno-czerwone. Gdy owad jest młody i miękki, wtedy ma barwę 

 rudą, a plamy jasno-żółte. Wszędzie w kraju i pod Warszawą bardzo pospoli- 

 ty i liczny, ukazuje się z pełną wiosną, a ginie w jesieni. 



Onticellus (Serville) — Odchodnik (Łomnicki). 



Rożki z ośmiu członków złożone, z tych trzy końcowe wachlarzykowato 

 rozpłaszczone, przytem, począwszy od nasady, bai*dzo cienkie i krótkie. 

 Głaszczki szczękowe z 4-cli członków złożone; pierwszy mały, drugi dłuższy 

 i szerszy, tejże samej wielkości co i trzeci, czwarty dłuższy od dwu poprze- 

 dzających wrzecionowaty. Głaszczki wargowe tylko z dwu członków złożone, 

 na końcu długiemi szczecinami opatrzone. Języki przybyszowe tak długie jak 

 macki. Tarcza gło vy z wązkim, słabo wywiniętym brzegiem, u samców gład- 

 ka, z małemi gładkiemi wyniesieniami, u samic z dwiema lub trzema, różnie 



