14 



HISTORIJE NATFRALIS 



Genus viperarum Chiappa nutrit mag- 

 num,fimilc putrido ligno,peftilentem fpiri- 

 tum quatuor narium feneftris fundens. 

 Quaedam morfu equum intradicm occi- 

 dunt, fufo per omnes junduras fangvine. 

 Suntaliaevariegatae , aliaenigrae&prolixae. 

 Qucmciimque momorderint , perimunt: 

 crefcente luna mitefcunt, decrefcenteirri- 

 tantur. Aliae funtpallidae,nigris diftindtae 

 iineis , interftinftae maculis albis ; morfo 

 abijs deciditper frufta caro. Alijs tanta 

 peftisfupereft.ut fifuftecontingantur, fu- 

 beatvirusufque ad brachium. Aliae hujus 

 funtconditionis,ut fi mordeantmane.mor- 

 fusevomensfangvinem pereat ; fub vefpe- 

 rum, nonfunt lethales. Vifusibiferpens, 

 incujusutcro inventi triginta &unusfa?- 

 tus. 



####################### 



ARTlCVLVS 



II. 



Nomett. 

 Ambrofin 

 l.i.c. } . 



De Ammodyte. 



REfertur hic tum ratione figuraetum 

 partusad viperarum gencra, Vocatura 

 Latinis Ammodytes vocabulo a Graecis de- 

 fumpto,qui & appoSvlw , ^«jWuoJVJwv , 0.^0- 

 jVw"7«v,perypfilon , & ajUwc^V periota ap- 

 pcllant;ibi dmlis ajuu^ kcuIx SvV.^v quonia a- 

 renamfubcat.-hicaboiuuo? & tfiopvV]a> per- 

 fodio. Aetio eft Cenchrtas vel potiusCe/ - - 

 chntas abafperitatemiliari , quodcaudaip- 

 lius inftar granorum milij durafit. An aftpo- 

 j3«7ncapud Lexicographos fit abcodiver- 

 fusjvelaujWoVr/f apud Suidamdifficileeft di- 

 ccre.Nonnulli Ammoditem, Centriam,aut 

 Ccntritem, obduritiem caudae dici debere 

 innuunt. Cum jdvlfct quaedam lignorum& 

 lapidumvitia dicanturut apud Theophra- 

 ftum videreefti&Plinius , in quibufdam ar- 

 boribus velutiin marmore, centra quae- 

 dam.id eft, durities clavis fimiles.&feris ini- 

 micaseffeaffeveravit. Ututfit , cornutum 

 vocavi,quod eminentiam quandam cornu 

 semulantemfupranafumgerat ; 8>cvtperam 

 Cornutam lUyricam.cpiod in illaregione fre- 

 quenslit, monoceron deniquc , proptercal- 

 lu m qui fummam oris partem exornat , cer- 

 tum cft. 



Defcriptio, De ejus forma&Defcriptionc itaAmbro- 

 Jirius.Ohus Magnus fciiptis mandavit quof- 

 damefleferpentesarcnaceicoloris , longi- 

 tudinecubitali , maculis nigris diftindtos 

 habentes fupra dorfum linearum vcftigia: 

 Deinde inter haecce ferpentium genera 

 Ammoditem commemorat. Quamobrem 

 Lucanus colorem arenaceum hujus ferpen- 

 tis contemplans canebat hunc in modum. 

 Conrolor exuftis atque indifcretus arenis 

 Ammodites. Eftigiturferabaecviperarper- 

 quam fimilis,<vsp/ff tamen ampliore, & ma- 



Theopbr.H 

 P./. 5 .f. 3 . 



xiUvs latioribus,&infuperiore parte roftrij 

 eminentiam quandam acutae verrrucae fi* 

 milemgerens. Proptereavulgares, nonin- 

 juria,cornutum ferpentem vel cornutam vi- 

 peramnuncuparunt. iEtius quoque Am- 

 moditem cubitalismagnitudinis , &arena- 

 ceicoloriseffe ftatuit. ImmopeUem maculis 

 nigris praeditam , & caudam praeduram ei 

 atfignavit : Has a.conditiones le&or in ico- 

 ne,quam exhibemusmelius & commodius 

 meditaripoterit. 



InLybia tefte Solino ,in multis Italiae& i 0(USt 

 Illyriaelocis, comitatu inprimis Goritienfi 

 ftabulatur. Quadramius obfervavitin Cir- 

 culatorum capfulis, catulos ritu viperarum 

 eniti. 



DeVeneni fignis&remedijs, itzidem Am* Venenum* 

 ^o/iww.OlausMagnus defcribens figna ve- 

 nenihujusfcrpentiseaeffeprotulit , quan- 

 dopaiticula demorla non folum ingenti 

 dolore & tumore afficitur , verum etiam 

 quando virus a vulnere effluit , & propterea 

 fipatienstertiodienon perit , quandoque 

 ad feptimam ufque diem vitam protrahit.At 

 Intercarteros Authores , clariorahujus ve- 

 vcni figna affignat Matthiolus ,dum percuf- 

 losab Ammodite , feftina morte opprimi 

 fcribit,& avulnere eorum , qui tam brcvi 

 temporenon obeunt.fangvinem primo di- 

 manare, labiaq; vulneris intumefcere,dein- 

 pepauld poft ianiem effluere , capitifquc 

 gravitatem,& animi deliquiu generari. Imo 

 addit homines etiam robuftos ab hoc fer- 

 penteictostriduo interire, &celeriusqui a 

 faemina fauciantur. Quamvis obfervaverit 

 nonnullos ab hoc ferpente percuffos ad fep- 

 timam ufque diem vitam protraxiffe. 



Praefidiahoc venenum caftigantia,inpri- p^emedia. 

 mis communialaudatAbenfina;deinde tan- 

 quam Alexipharmaca , caftoreum,cinna- 

 momum , & radicem centaureaecum vino 

 exhibet. Itemradicem Ariftolochiaelon- 

 gae, &Gentianaeprobat , poftmodumpro 

 emplaftrisparandis,mel exficcatum , &tri- 

 tum,radices gracatoriim,centaureaf, femen 

 lini,harmel,lactucae , & volubilis prsefcribit. 

 VerumMatthioIusadmonet primo appo- 

 fitis cucurbitulisambitum vulneris fcarifi- 

 candumefTe, injeftistamenvinculis ar&if- 

 fimispartibusfuperioribus.deindetanquarn 

 praefidium peculiarementamcxaqua mulfa 

 potam,caftoreum,cafiam , &fuccum arte- 

 mifiae,cumaquacommendat.Praeterea the- 

 riacaminpotu exhibet , eademque vulnus 

 linit,& tandem emplaftris attrahentibus u- 

 titur. Imo in hac affe&ione cataplamata 



nomis, &ulceribus ferpentibus con. 

 ferentiafummoperecele- 

 brat. 



Arti- 



