CAPVT II. 



Testarum incrementi ratio , earumque progressus explicatur . 



(^)uo dilucide, atque cumulate incrementi ratio in testis universis intelligatur , 

 ante oculos ponite Testaceum quodlibet bivalve valvis suis paullisper diductis . 

 Facile est animadvertere Mollusci ibidem hospitantis velabrum, sive pallium, 

 universam , qua late patet , faciem interiorem valvarum earumdem penitus obdu- 

 cere; ejusdemque pallii limbum quantumvis explanatum, flexus multifarios acci- 

 pere pro lubitu animalis. Insuper conspicitur identidem limbus ipse ultra val- 

 varum marginem circumundique produci. Quare nullo negotio concipitur , tem- 

 pore incrementi testarum adveniente, lamellas exilissimas ex pallii membrana, 

 qua conchae discum respicit , suapte natura decedere , et terreis particulis imbu- 

 tas , a peculiari viscere , de quo postea dicemus , suppeditatis , lamellas testaceas 

 efficere , ac valvis firmissime adglutinari . Eadem prorsus ratione clarissimus Du- 

 Hamel periostii membranam in ceteris animantibus in osseas laminas sibi subje- 

 ctas gradatim , ac successive immutari demonstravit ; corticemque in arboribus 

 sensim in lignosam substantiam converti; dum novae interea sive ossium perio- 

 stio , sive arborum cortici , membranaceae accessiones adveniunt ad singulas la- 

 mellas , quibus identidem exuuntur, redintegrandas. Quae Bourdenave, atque 

 Hallerus hac super re dubia moverunt , uberrime solvit D. Fougeroux (,) . 



Nihil hac sententia Naturae indoli, ac simplicitati convenientius , nihil phae- 

 nomenis omnis generis explicandis accommodatius . Etenim praeter analogiam nu- 

 per commemoratam cum ceteris animantibus , atque arboribus , ex infra dicendis 

 manifeste adparebit testaceas accessiones praedictas esse in primis omnino mem- 

 branaceas , et interdum reperiri a testis ipsis in plurima sui parte prorsus distra- 

 ctas , ac pendulas , quemadmodum ob morbosas caussas in pallii membrana ali- 

 quando obtinere conspicitur . Item singulae testaceae accessiones in quolibet vi- 

 tae stadio, a ligamenti ambitu, sive a plaga, ubi pallium a Mollusci corpore able- 

 gatur , constanter proficiscuntur , et ad pallii ipsius formam perfectissime accom- 

 modantur; neque umquam ultra limites , ad quos idem extendi potest, producun- 

 tur . Notandum insuper in testis quibuslibet , manifestissime praesertim in bival- 

 vibus , accessiones testaceas , de quibus sermonem instituimus , nonnisi in us te- 

 stae plagis conspiciendas se se offerre, quae a pallii membrana obducuntur : quae 

 a musculis, sive adductoribus, sive orbicularibus , aliisque hujuscemodi, occupan- 



(i) Memoir. sur les Os. 



