— 113 — 



De grondbewerking van al de veldjes was volkomen dezelfde. 



Eeeds spoedig was een verschil te bespeuren tusschen de met 

 phosphorzuur bemeste veldjes en het niet bemeste veld. Op de- 

 beide eersten groeiden de jonge planten krachtiger en sneller, terwijl 

 de kleur der bladeren ook donkerder groen was. Aan het uiterlijk 

 was geen invloed te bespeuren van de tweede phosphaat bemesting 

 op het oostelijke veldje. Zoodra de kolven goed gevormd waren 

 was een zeer duidelijk verschil tusschen de vruchten der bemeste 

 veldjes en van het onbemeste veld waar te nemen; de eersten 

 waren belangrijk grooter, terwijl ook in dit opzicht geen verschil 

 tusschen de kolven van het tweemaal en het slechts eenmaal met 

 superphosphaat behandelde veld te zien was. 



Jammer genoeg kunnen van deze proef geen gewicht verhou- 

 dingea vermeld worden ; de mooie groote mais kolven der bemeste 

 velden, schijnen zulk een sterke aantrekkingskracht op de inlandsche 

 bevolking uitgeoefend te hebben, dat gaande weg al de beste vruch- 

 ten verdwenen, zoodat toen de vruchten voldoende rijp waren, om 

 geoogst te worden, men slechts een betrekkelijk gering getal kolven 

 verkreeg, die in het geheej geen juist beeld gaven van den invloed 

 der bemesting. 



Om de uitwerking van de phosphorzuur bemesting te beoordeelen, 

 kon men dus slechts op den uitwendigen stand van het gewas afgaan, 

 en hieruit bleek # duidelijk, dat ook hier weder het phosphorzuur een 

 zeer gunstige uitwerking op de opbrengst had, doch tevens, dat het 

 verschil tusschen de een- en twee-maal bemeste velden slechts zeer 

 gering was en zeker niet de extra kosten der tweede bemesting 

 wettigde. 



Daar nu echter superphosphaat een vrij kostbare meststof is (bij 

 de Saraarangsche mestfabriek kost zij f 11,50 per pikol) en dus 

 in de praktijk voor een zoo goedkoop product als maïs niet in 

 aanmerking kan komen, daar de bemestingskosten dan vrij zeker 

 de waarde van de extra opbrengst zouden overtreffen, werd beslo- 

 ten nog een derde proef met het veel goedkoopere beendermeel, 

 (dat bij de Samarangsche mestfabriek slechts / 3.50 per pikol kost), 

 te nemen, en de toegevoegde hoeveelheid phosphorzuur tevens nog 



Me Proef. Hiertoe werden dertien veldjes met paardetand- 

 maïs beplant; het aantal veldjes werd zoo groot genomen, omdat 



