— 229 - 



ook meerdere van zulke bladen te verzamelen in het be- 

 kende bamboeboschje dat de begraafplaats in den botani- 

 schen tuin overdekt. Andere bladen schijnen 't verschijnsel 

 onder zekere omstandigheden evengoed te vertoonen. zoo 

 o.a. bladen van den ramboetan e.d. 



Het licht, dat zulke bladen uitstralen is wit en rustig: 

 om het goed te kunnen zien moet men bladen hebben die 

 reeds nagenoeg geheel bruin of hoog geel zijn geworden. 



De eigenlijke bron van het licht is hier natuurlijk ook 

 niet in de weefsels van het blad te zoeken, maar wel in 

 de teilrrjke schimmeldraden welke zulke half verrotte bladen 

 doorwoekeren. 



In Europa zijn lichtende bladen vrij zelden, maar toch 

 bij eenig zoeken gelukte het ook daar, zulke bladen te vin- 

 den en kon Molisch door hen op de goede wijze te bewaren 

 en te zorgen dat zij ni& uitdroogden, hen meerdere maan- 

 den in het laboratorium bewaren, zonder dat zij hun licht- 

 gevend vermogen verloren. 



Laat men hen uitdrogen dan verdwijnt het licht, worden 

 zij dan weder een weinig bevochtigd, dan treedt de licht- 

 uitstraling wederom op. Het licht wordt echter steeds, 

 niet door het blad zeive uitgestraald, maar door de fijne 

 zich overal in de bladmassa vertakkende myceeldraden. 



Het gelukte Molisch ook, bladeren die anders geheel don- 

 ker bleven, door infectie met de schimmeldraden tot lichten 

 te brengen. 



Tot dusverre hebben wij de lichtverschijnselen nagegaan, 

 welke nog door vrij hoog georganiseerde plantaardige or- 

 ganismen worden voortgebracht. Thans moeten wij een 

 groote groep van organismen beschouwen welke als bac- 

 teriën alom bekend zijn, en zullen wij zien dat lichtver- 

 schijnselen vroeger aan geheel andere oorzaken toege- 

 schreven, op rekening moeten gesteld worden van deze 

 bacteriën. 



Reeds van ouds was bekend dat aan het strand dikwerf 

 •doode voorwerpen werden aangespoeld welke in het donker 



