— 261 — 



Toen Molisch zoover met zijn onderzoek was gevorderd, 

 werd zijn aandacht er op gevestigd, dat bij worst ook dik- 

 werf het lichten voorkwam; in zooverre is dit merkwaar- 

 dig, omdat de worst toch meestal uit gekookt vleesch wordt 

 gemaakt. Toen hij het verschijnsel onderzocht, bleek 

 hem, dat de gewone rookworst en dergelijke, het ver- 

 schijnsel niet of slechts hoogst zelden vertoonden, ter- 

 wijl het bij z. g. n. extra- wurst eigenlijk alleen voorkwam. 

 Naar het schijnt wordt voor deze worst dikwerf onvol- 

 doend gekookt vleesch gebruikt. 



Merkwaardigheidshalve moge hier een geval medegedeeld 

 worden, waarvan Molisch zegt, dat de worst zoo sterk 

 lichtte, dat hij er met gemak in het donker de courant 

 bij kon lezen. 



Uit de snijkamer waren ook griezelige verhalen bekend 

 over lijken, die in rjet nachtelijk duister plotseling 

 begonnen te lichten. Waar toch reeds zoo vreemde ver- 

 halen over deze inrichtingen de ronde doen onder het 

 volk, is het te begrijpen, dat zulke verhalen gretig ge- 

 hoor vonden en ongewone proporties aannamen. Het 

 bleek Molisch, dat slechts hoogst zelden lijken of deelen 

 van menschelijke lijken licht verspreiden. Tevens bleek 

 hem, dat de oorzaak dezelfde bacterie was als die hij had 

 gevonden bij het slagersvleesch. 



Reeds in het begin van dit opstel maakten wij er mel- 

 ding van, dat het lichten vooral bij de strandbewoners 

 bekend was, door dat doode dieren, die door de zee 

 werden aangespoeld dikwerf lichten. Dit idee was zelfs 

 zoo sterk, dat een andere onderzoeker Heinrich zegt, dat 

 alle zeevischen na hun dood licht verspreiden. 



Molisch onderzocht ook dit verschijasl nader, en toen 

 bleek het hem, dat ook hier volstrekt niet een zekere 

 rotting noodig is, om het lichten te doen optreden, maar 

 dat visch, welke nog geheel versch is, toch reeds het ver- 

 mogen bezit om te lichten onder zekere omstandigheden. 



Juist visch welke reeds een begin van verrotting ver- 



