X. 



OVEK DE IN AZIE GECULTIVEERDE VORMEN VAN 



Hevea brasiliensis. 



Sedert geruimen tijd heeft het mijn aandacht getrokken,, 

 dat niet alle boomen in den Cultuurtuin te Tjikeumeuh 

 gecultiveerd, onder den naam van Hevea brasiliensis, gelijk 

 zijn. Worden de bladeren van de verschillende boomen 

 met elkander vergeleken, zoo merkt men spoedig twee 

 bladvormen op, welke duidelijk van elkander zijn te onder- 

 scheiden. Het eerst wat opvalt is wel de verschillende 

 grootte der bladeren. Er zijn boomen met groote en er 

 zijn er met kleine bladeren. Ook zijn er boomen, welke 

 zoowel groote als kleine bladeren hebben. De boomen te- 

 onderscheiden naar de grootte der bladeren zal alleen dan 

 mogelijk wezen, als aan de gemiddelde bladgrootte van 

 den boom onmiddellijk te zien is, of hij tot den vorm met 

 grootblad, dan wel tot dien met kleinblad moet worden 

 gerekend. Een ander zeer in 't oogloopend verschil ligt in 

 de verhouding van lengte en breedte van het blaadje. (Het 

 blad van de Hevea is samengesteld, bestaande uit drie af- 

 zonderlijke blaadjes). Bij den eenen vorm is de verhouding 

 van breedte tot lengte van het blaadje als + 1:3 en meer T 

 terwijl bij den anderen vorm deze is als ± 1:2. Aan het 

 middelste blaadje zijn deze vormen bet duidelijkst te zien. 

 De eerste vorm zal men den smalbladigen en de andere 

 den breedbladigen kunnen noemen. Onder de gecultiveerde 

 boomen komen er voor den smalbladigen vorm vertegen- 

 woordigende, in klein en in groot blad. Hetzelfde neemt 

 men waar bij den breedbladigen vorm. Bij den laatsten 

 heb ik nog weêr verschillende vormen van blad aange- 

 troffen en wel de volgende: 



a. blaadjes ovaalvormig, de grootste breedte ligt in 'fc 

 midden ; 



b. blaadjes omgekeerd eivormig, de grootste breedte ligt- 

 boven het midden. Tusschen bovengenoemde karakteris- 



