— 412 — 



De voornaamste vraagstukken, welke te dien einde opge- 

 lost moeten worden, zijn: 



1°. Welke entmethode biedt de meeste kans van 

 slagen ? 



2°. Hoe gedraagt zich de geënte Cacao op latei- 

 leeftijd, voornamelijk wat groeikracht en pro- 

 ductie aangaat? 



Alleen de resultaten van proeven, op verschillende, on- 

 der van elkaar afwijkende klimatologische omstandigheden 

 verkeerende ondernemingen, kunnen een betrouwbare basis 

 vormen voor de toepassing van het enten en de cultuur. 



Hoe voorzichtig men dient te zijn met het verlaten van 

 het terrein der proefnemingen, leert ons de geschiedenis 

 van het enten bij de koffie. Herhaaldelijk komt het voor, 

 dat zelfs 3 a 4 jarige enten van Java op Liberia-koffie door 

 abnormale droogteperioden of andere oorzaken, plotseling 

 afsterven. Waarschijnlijk is het, dat de, op de vergroeiings- 

 plaats van ent en onderstam gevormde weefsels, slechts 

 een gebrekkige communicatie vormen tusschen die van ent 

 en onderstam. 



In de eerste plaats dienen we dus te streven naar eene 

 bevredigende oplossing van de questie: Welke entmethode 

 biedt de meeste kans van slagen?" Aangezien er echter 

 tusschen de wijze waarop geënt wordt en de verdere ont- 

 wikkeling van het geënte individu zeer veel verband be- 

 staat, ja, zij zich misschien dikwijls ten opzichte van elkaar 

 verhouden als: „oorzaak en gevolg", moeten we dus bij 

 het enten zooveel mogelijk rekening houden met alle fac- 

 toren, welke direct of indirect van invloed kunnen zijn 

 op het levensproces van den geënten boom. Dat eene 

 juiste keuze van onderstam voor het te enten individu, 

 van het grootste belang is, zal een ieder duidelijk zijn. 



Het is zeer goed mogelijk, dat de keuze van den onderstam 

 voor de Cacao, plaatselijk zal moeten geschieden, d. w. z. 

 in verband met klimaat en bodemgesteldheid van de onder- 

 neming waar men wil enten. Als algemeene regel kan 



