gereed dan wordt met een scherp mes zijdelings eene opening 

 gemaakt, zoodat de schijf uit den bal kan worden terug- 

 getrokken. Daar het caoutchouc nog zeer vochtig is, moet 

 het nog een tijd lang uitzweeten. 



De grootte der hallen loopt nogal uiteen. Op sommige 

 ondernemingen is 't gebruikelijk de oogst van een estrada 

 van een week tot een bal te verwerken, welke dan onge- 

 veer 10—30 kilo weegt. Op andere ondernemingen maakt 

 men alle ballen van een bepaalde grootte. 



Grooter dan 50 kilo maakt men ze echter niet, daar ze 

 anders moeielijk te hanteeren zijn. De kleine ballen zijn 

 van betere kwaliteit. Een keer in de week levert de arbei- 

 der de gewonnen hoeveelheid caoutchouc bij den patroon 

 in, die het dan tegen marktprijs inkoopt. 



Sommige ondernemers gaan met hunne boomen voorzichtig 

 om en geven er acht op, dat hunne voorschriften door de 

 arbeiders worden opgevolgd. Zoo let men er op, dat de 

 wonden niet loodrecht doch schuins op de stammen worden 

 aangebracht en geen brokkelige, doch gladde wonden wor- 

 den gemaakt. De laatste genezen beter. Ook de wijze 

 van rooken is niet overal dezelfde. Wil men een uitmun- 

 tend produkt bereiden dan moet het melksap goed door- 

 rookt worden. Nadeelig is het, het melksap van te voren 

 wat aan te warmen, om het sneller te doen stollen. 



Niet goed doorrookte caoutchouc vertoont in het inwen- 

 dige dikwijls breiachtige plekken, waar het caoutchouc nog 

 niet gestold is. De waarde van het produkt wordt hierdoor 

 zeer verminderd. 



Arbeiderstoestanden. De exploitatie van een caoutchouc- 

 onderneming berust min of meer op sociaal-democratischen 

 grondslag. De eigenaar of patroon tracht door deelneming in 

 de winst de arbeiders in de zaak te interesseeren. De exploi- 

 tie van één estrada, wordt, behoudens een zwak toezicht, 

 geheel overgelaten aan den arbeider. 



De ongeoefenden worden geleid door een ouderen, ge- 

 oefenden arbeider, die den naam van matteiro voert. 



