- 484 - 



cassave aan den dag gelegd. De „omkeeringstheorie" schijnt 

 mij derhalve van allen grond ontbloot. 



Met betrekking tot de mogelijkheid eener onderscheiding in 

 een giftvrije en een gifthoudende variëteit, zij het volgende 

 opgemerkt. Ongetwijfeld bestaan er een groot aantal ver- 

 scheidenheden van Manihot utilissima; De Bie *) noemt voor 

 Java de volgende hoofdvormen: „sampeu manis" „s. gading" 

 „s. ketan" „s. dangdeur" ; de namen zijn natuurlijk aan 

 plaatselijke wisselingen onderhevig. De plant is evenwel 

 niet hier te lande oorspronkelijk inheemsch, maar her- 

 komstig uit tropisch Amerika, van waar ze sinds lang naar 

 vele andere warme streken is overgebracht. En zoowel 

 in haar vaderland als elders heeft de cultuur tal van af- 

 wijkingen in het leven geroepen: voor Brazilië worden 

 niet minder dan 40—50 variëteiten vermeld, voor sommige 

 deelen van Britsch-Indië wordt opgegeven, dat de Manihot 

 er zeer variabel is, elders weer kent men slechts een of 

 twee rassen. Wat den invoer in Ned.-Indië betreft, het 

 schijnt niet vast te staan, wanneer en van waar die voor 

 het eerst heeft plaats gehad. Omstreeks een halve eeuw 

 geleden zijn uit Suriname, op aandringen van Teysmann t 

 jonge plantjes en stekken van cassave hierheen gezonden eD, 

 althans ten deele, goed overgekomen, zoodat van 's Lands 

 Plantentuin uit voor de verspreiding kon worden gezorgd. 

 Deze bezending was echter blijkbaar niet de eerste, die 

 Java bereikte, want te voren bestond reeds, in Banten T 

 eenige cultuur van Manihot, waartoe het materiaal wellicht 

 uit China was verkregen. Inferieure hoedanigheid van het 

 Bantensche product, zal wel de reden zijn geweest, dat 

 versche aanvoer uit West-Indië noodig geoordeeld werd. 



Hoe dit zij, een feit is, dat thans op Java een menigte 

 variëteiten gevonden worden, en evenzeer, dat vergiftigin- 

 gen door cassave nu en dan, zij het ook zelden, voorkomen t 

 zoodat de vraag dus zeker gewettigd is, of we giftige en 

 onschadelijke vormen te onderscheiden hebben. Allicht zou 

 men een bevestigend antwoord op deze vraag verwachten, 



