ZIEKTE-LEER DER PLANTEN. 



( Vervolg.) 



In hefc voorgaande hebben wij gepoogd eenige van de 

 voornaamste natuurlijke oorzaken van plantenziekten na- 

 der te beschouwen. Daaruit moge tevens gebleken zijn, 

 dat tegen deze rampen van hoogerhand ook al zeer weinig 

 te doen valt. 



Wel kan men zorgen, dat windbrekers en hagen aan 

 den rand van de plantsoenen zijn aangeplant, maar inde 

 meeste gevallen zal een goede storm zich daar weinig aan 

 storen. Tegen droogte is natuurlijk nog minder te doen, 

 men heeft het in weerwil van allerhande Amerikaansche 

 berichten, nog niet in zijn macht, om regen willekeurig te 

 doen neervallen, noch kan men een komende droogte zulk 

 een trjd van te voren voorspellen, dat men zijn aanplant 

 daarnaar zou kunnen inrichten. 



In Europa heeft men getracht, tenminste tegen enkele 

 dezer natuurlijke oorzaken van het optreden van mis- 

 lukkingen in de gewassen, voorzorgen te nemen. Zoo is 

 het voorzeker wel bekend, hoe men door het aanleggen 

 van rookende vuren tracht de schadelijke gevolgen van 

 de late nachtvorsten, die dikwerf nadeel toebrengen aan 

 de wijngaarden, te voorkomen. 



Hagelslag, die dikwerf aanmerkelijke schade aanricht 

 door beschadiging van de bladen en stengels, zocht men 

 eenigen tijd geleden te voorkomen door het afvuren van 

 groote mortieren met los kruit geladen. In Noord-Italië 

 zag ik nog onlangs een aantal dezer mortieren in de rijst 

 velden opgesteld. 



Ook daar leerde de ondervinding echter, dat eigenlijk in 



