- 512 - 



den grooten landbouw tegen dergelijke natuurrampen weinig 

 te doen valt, de uitwerking van het schieten werd dan 

 ook door 'de meeste landbouwers, als tot het gebied dei- 

 sprookjes te behooren beschouwd. 



De beste bestrijding van dergelijke rampen heeft men 

 gevonden niet in de bestrijding van de oorzaak der ramp, 

 maar in het zooveel mogelijk verzachten der schadelijke 

 gevolgen 



Alom heeft men tegenwoordig in Europa verz*-k> -riti^- 

 maatschappijen, waarbij men het welslagen van het gewas 

 kan verzekeren, of beter, zich kan verzekeren tegen de 

 schade door bovenbedoelde natuurrampen teweeggebracht. 

 Het is dus als het ware hetzelfde als het vormen van een 

 zeker reserve-kapitaal in de goede tijden, om in slechte 

 jaren het hoofd boven water te kunnen houden. 



Waar zulks voor den europeeschen ondernemer aan zijn 

 eigen initiatief kan en moet worden overgelaten, heeft men 

 in de tegenwoordig al meer en roaer verbreide desa loem- 

 boengs ook een eenigermate analoog middel gevonden, om de 

 schadelijke gevolgen, tegen te gaan van de oorzaken wier 

 beteugeling buiten het menscheliik vermogen gelegen is, ten- 

 minste voorzoover zulks het geldelijk nadeel aanbelangt. 



In het voorafgaande is zeker dikwerf de aandacht geves- 

 tigd op allerhande verschijnselen, die men in het gewone 

 leven nu juist niet zoo gewoon is, als tot de oorzaken 

 van planten-ziekten te rekenen. Men rekent daar over het 

 algemeen meer onder, die ziekelijke verschijnselen, welke 

 door bepaalde parasieten worden veroorzaakt. Langen tijd 

 was zulks ook in de wetenschappelijke wereld meer of 

 min het geval, en wilde men alleen een of andere af- 

 wijking van het normale leven der plant, als een ziekte 

 opvatten, wanneer een bepaalde schimmel als de oorzaak 

 kon worden aangeduid. 



Men is zelfs weieens zoover gegaan van te zeggen, 

 dat wanneer er geen parasiet kon gevonden worden, de 

 plant niet ziek is. In latere jaren is men echter de zaak 



