Sommige ziekteverschijnselen zullen preventief moeten 

 bestreden worden, en zullen alleen succes kunnen hebben, 

 wanneer het gelukt het plantenindividu als 't ware on- 

 vatbaar voor de ziekten te maken. Gelukt het dan ook 

 al niet, om de planten- variëteit, welke men thans teelt on- 

 vatbaar te maken, zoo zal het toch wel mogelijk kunnen 

 zijn, dat er een andere variëteit is, welke niet in dezelfde 

 mate van de ziekte zal te lijden hebben en welke even- 

 eens geschikt is om gecultiveerd te worden. Zoo o.a. is 

 er in Amerika een ziekte onder de tomaten bekend, welke 

 groote schade aanrichtte. 



De oorzaak der ziekte bleek een schimmel te zijn, waar- 

 aan weinig te doen viel door directe bestrijding ; men zocht 

 toen of men niet een variëteit kon telen, welke niet in 

 dezelfde mate vatbaar was, als de tot dusverre geteelde 

 variëteit van tomaat. Dit nu is gelukt en men heeft op 

 deze wijze de gevolgen der ziekte zeer kunnen beperken, 

 waar deze vroeger de gansche cultuur bedreigde. 



Waar het de bestrijding betreft van oorzaken wier op- 

 tivden de gevolgen van zekere cultuur-fouten zijn, is na- 

 tuurlijk ook het geneesmiddel als 't ware van zelf aange- 

 geven. Bij natuurlijke ziekteoorzaken is de bestrijding 

 lastiger en zal deze hoofdzakelijk ook hier moeten gezocht 

 worden, in het zoeken van andere variëteiten, welke beter 

 bestand zijn tegen de wisselingen van klimatologische om- 

 standigheden, welke het hunne er toe bijdroegen dat de 

 planten kwijnden. 



In de eerste plaats zal men dus te zorgen hebben voor 

 een goede hygiëne der plant, en dan daarmede in over- 

 eenstemming die plaatsen voor de cultuur uitzoeken, welke 

 men mag vermoeden, dat de beste kansen van welslagen 

 zullen aanbieden. 



Het vorenstaande heeft natuurlijk alleen betrekking op 

 de cultuurgewassen, daar de natuur voor haar kinderen 

 welke in het vrije opgroeien, wel zelf weet te zorgen. 

 Wanneer men maar zorg draagt, zooveel mogelijk goede 



