— 528 — 



proeven noodig, alvorens deze methode in de praktijk in- 

 gang zal kunnen vinden. 



Het vorenstaande moge eenigermate een overzicht heb- 

 ben gegeven van het uitgebreide gebied, dat de ziek- 

 teleer der planten, in den meest algemeenen zin opge- 

 nomen, omvat. Zelfs al heeft men de noodige voor- 

 bereiding, dan toch nog blijft de ziekteleer der planten 

 een uitgebreid studieveld opleveren. Het zal danr ook 

 zekerlijk geen verwondering baren te vernemen, dat reeds 

 aan menige universiteit de ziekteleer der planten of de 

 phytopathologie een afzonderlijk leervak is geworden met 

 zijn eigen leermeesters. 



Hetgeen echter in Europa omtrent de ziekteleer der 

 planten wordt geleerd kan slechts een beperkte toepassing 

 vinden, op hetgeen deze zelfde leer hier in de tropen 

 met zich medebrengt. 



De omstandigheden waaronder de meeste cultuurplanten 

 zich hier bevinden, zijn zoo gansch anders dan in Europa, dat 

 reeds uit dezen hoofde een toepassing van het daar geleerde 

 met zekere reserve alhier aangenomen moet worden. Ook de 

 omstandigheden waaronder hier de parasieten zich kunnen 

 ontwikkelen, zijn zoo geheel anders, dat men uiterst voor- 

 zichtig moet zijn met in koudere luchtstreken algemeen 

 gangbare conclusies, hier zonder meer toe te passen. 



Tot besluit moge nog op iets de aandacht gevestigd 

 worden, dat wellicht velen overbodig zullen vinden, 

 maar dat naar het mij voorkomt, niet dikwijls genoeg 

 herhaald kan worden. Ik wilde er namelijk nog even opwij- 

 zen, dat wel is waar de praktijk de grootste voordeden kan 

 putten uit een systematische studie van plantenziekten, 

 maar dat zij ook zelf in zeker opzicht, het meeste er 

 toe kan bijdragen, opdat deze studies tot een nuttig 

 resultaat zullen voeren. 



Afgezien nog van het feit, dat op de praktijk de plicht 

 rust te zorgen, dat de hygiënische maatregelen welke het 

 welslagen van een aanplant vereischen naar behooren 



