— 534 — 



gegeten wordt, bij gebrek aan rijst. Ondanks deze voor 

 zorgen, is het niet zoo heel zeldzaam, dat er vergiftigin- 

 gen, soms zelfs met doodelijken afloop, voorkomen tenge- 

 volge van het eten van gadoeng, die niet voldoende uit- 

 gewasschen is. 



Uit eene mededeeling van van der Burg blijkt, welk een 

 omvang het eten van gadoeng op Java soms hebben kan. 

 Het water waarin het weeken en afwasschen — van de 

 met asch besmeerde knollen — geschiedt, krijgt zeer prik- 

 kelende eigenschappen en geeft aanleiding tot hoesten. 

 In het begin van 1879 kwam onder de inlanders te Se- 

 marang een droge hoest voor, waaraan duizenden leden; 

 men beweerde, dat de hoest zijn ontstaan te danken had 

 aan het drinkwater, dat uit de rivieren gehaald werd. ter- 

 wijl juist in dien tijd stroomopwaarts zeer veel gadoeng 

 uitgewasschen werd. 



De inlanders onderscheiden somtijds drie variëteiten van 

 gadoeng, nl. G. beloel G. ketan en G. koening, de echte, 

 de kleverige en de gele gadoeirg. 



De naam gadoeng is ook in sommige deelen van En-elsch- 

 Indië voor den wortel van Dioscorca hirsuta BI. in ge- 

 bruik. Holmes zegt, dat het sap van gadoeng-wortel, even- 

 als dat van Amorphophallus. somtijds onder het Antiaris- 

 ii' ni'A wordt. 



Volgens berichten werd een extract van de gadoeng wel 

 gebruikt tegen Diabetes. 



Onverklaarbaar is het hoe Rumphius er toe komt, van 

 den gadoeng-wortel sprekende te zeggen : Dewijl deze wor- 

 stel vol schadelijk zap steekt, die een moeielijk jeuken 

 „aan de handen en 't lijf verwekt, als hij daaraan raakt, 

 „ja dikwijls de huid afschilt". Deze bewering, dat ga- 

 doeng een scherp sap zou bezitten, dat de huid rood maakt 

 en een pijnlijk jeuken opwekt, is na Rümphuis telkens 

 herhiUiM geworden, echter volkomen ten onrechte. Men 

 kan het sap op de huid laten indrogen, en den wortel 

 langen tijd kauwen, zonder daarvan, eenige nadeelige ge- 



