— 605 — 



of slechts hoogst zelden voor, het moeten daar al ziekten 

 zijn of abnormale natuurverschijnselen, welke de plant zoo- 

 danig beschadigen, dat de top wordt weggenomen. Zoo 

 komt het weieens voor, dat b.v. bij hevigen wind, de kruin 

 van een boom wordt afgeslagen. Wanneer de boom dan 

 nog krachtig genoeg blijft, ziet men na eenigen tijd, dat 

 een der hoogste zijtakken, welke eerst een zekere hoek 

 maakte met den hoofdstam, nu langzamerhand een ande- 

 ren *tand gaat innemen en ten slotte nagenoeg geheel 

 de richting heeft gekregen, die oorspronkelijk de hoofdstam 

 had. In zulk een geval heeft dus een zijtak den oorspron- 

 kelijken hoofdstam vervangen. 



Geschiedt zulks op nog betrekkelijk jeugdigen leeftijd, 

 dan is later soms niet te zien of men een oorspronkelijken 

 hoofdstam, of wel een zijtak voor zich heeft. Vooral bij 

 boomen, zooals b. v. de kapokboom, waar de zijtakken 

 nagenoeg horizontaal uitstaan, is deze standverandering zeer 

 opvallend, wanneer de top verwijderd wordt. In Europa 

 zijn de dennen en sparren, welke ook nagenoeg horizontale 

 zijtakken hebben in dit opzicht bekende voorbeelden. 



Hier tracht dus de natuur de geleden schade, zooveel 

 mogelijk ongedaan te maken, het streven van den boom 

 toch is zijn zijtakken zoover mogelijk en ook zoo hoog mo- 

 gelijk uit te spreiden en daartoe heeft de boom een langen 

 hoofdstam noodig. Wordt deze nu door een of andere 

 reden ontijdig ingekort, dan neemt de zijtak die rol over 

 en vormt dan ten slotte den stam, waaraan zich de zijtak- 

 ken op de gewenschte wijze verder kunnen ontwikkelen. 



Wij kunnen er reeds nu op wijzen, dat het toppen bij 

 de overjarige gewassen, in de meeste gevallen slechts ten 

 gevolge heeft, dat een tak van stand verandert ten op- 

 zichte van den vroegeren hoofdstam, terwijl bij kruidachtige 

 gewassen of dezulken wier levensduur slechts tot een kort 

 tijdsverloop beperkt is, het wegnemen van den top ten 

 gevolge heeft, dat meerdere zijtakken of stengel deelen zich 

 ontwikkelen, wier ontwikkeling onder normale omstan- 



