IS DE GAMBIER- CULTUUR OP JAVA MOGELIJK 

 OF NIET? 



Alvorens deze vraag te beantwoorden, wensch ik aan te 

 stippen, dat in Teysmannia herhaaldelijk interessante stu- 

 dies voorkomen omtrent de Gambier-cultuur en bereiding 

 op Riouw, West-Borneo, en Oost-Sumatra, alsmede op het 

 schiereiland Malakka. 



De Heeren v. Romburgh, Tromp de Haas e. a. hebben gron- 

 dige studies van het onderwerp gemaakt en ze blijkbaar 

 gepubliceerd, met het doel om den Java-planter in de ge- 

 legenheid te stellen ernstige proeven te nemen. 



Op verschillende plaatsen op Java, zooals te Tegal, Kedoe, 

 Malang, werden proeven genomen met deze zeer loonende 

 cultuur: de resultaten waren evenwel door de onoordeel- 

 kundige keuze der gronden treurig. 



De hoofdoorzaak hiervan is het gebrek aan vochtigheid 

 in den dampkring gedurende den Oostmoesson, zoodat be- 

 halve een geregelde regenval de nabijheid der zee wen- 

 schelijk is. 



Een jaar geleden werd door mij een proefaanplant begon- 

 nen op erfpachtsgrond ; het doel hiervan was tweeledig, nl. 

 om vast te stellen of de juiste plek was gekozen, en 

 ten tweede of er gambir gemaakt kan worden in loonende 

 hoeveelheid. 



Wat de kwaliteit van de gambir zelf aangaat, zoomoet 

 deze meer dan voldoende zijn, daar de gronden in tegen- 

 stelling met die, waarop in Riouw, Sambas etc. gambir 

 verbouwd wordt, van prachtige hoedanigheid zijn en daar- 

 door een waarborg opleveren voor de werkelijk hoog ge- 

 spannen verwachtingen. 



