— 713 — 



planten laag te toppen nog wel eens de bladoppervlakte in 

 voldoende mate verminderen, zoodat de wortels het water- 

 verbruik van de bovenaardsche doelen in voldoende mate 

 kunnen bijhouden en de plant nog geoogst kan worden. 



In de laatste jaren werden wederom enkele proeven 

 genomen, omtrent den invloed van het toppen op de 

 kwaliteit van het blad en wel in de Vorstenlanden, inde 

 jaarverslagen van 's Lands Plantentuin 1902, 1903, en 1904 

 vinden wij daaromtrent het een en ander vermeld. 



Door de onderzoekingen van Behrens, die wij reeds vroe- 

 ger vermeldden, was gebleken, dat door het toppen welis- 

 waar de bladoppervlakte vergroot kon worden, maar dat 

 ook tevens het blad in dikte toenam, iets dat vooral wan- 

 neer men op dekblad werkt een schadelijk iets kan zijn 

 en de marktwaarde van het product niet onbelangrijk kan 

 doen verminderen. 



De vraag deed zich dus voor, bij welken graad van toppen 

 de diktevermeerdering van het blad in verhouding tot de 

 vergrooting van het bladoppervlak zoo gering mogelijk was. 



De eerste proeven waren niet beslissend genoeg, zoodat 

 in 1903 de proeven werden voortgezet. 



In het jaarverslag over 1903 vindt men over dezelfde 

 kwestie het volgende. „Het blijk: dat de invloed van 

 het toppen alleen bij de allerbovenste bladen van eenige 

 beteekenis is ; al bij het derde blad is het verschil tusschen 

 getopte en niet getopte boomen (tabaksplanten) vrij klein. 



Bij de bovenbladen is de, verhouding in toeneming van 

 de dikte en de grootte der bladeren, tusschen getopte en 

 niet getopte boomen bijna dezelfde, percentsgewijs uitge- 

 drukt. 



Beschouwen wij daarentegen de absolute toeneming dan 

 is de vermeerdering in lengte van het bovenblad aan de 

 getopte boomen slechts 2,5 c.M. en tegelijker tijd is de 

 dikte van het blad 0,280 mm. geworden, tegenover 0,237 

 bij de niet getopte boomen. 



Dus met een tamelijk geringe vermeerdering der blad- 



