— 741 — 



meer dan driemaal zoo groot als Engeland. In andere streken 

 worden weer andere planten geteeld, het klimaat in dat uitgebreide 

 land is zoo verschillend, dat planten, die in eene streek geplant 

 worden in een andere niet gedijen. Zoo wordt b. v. de z. g. Cros- 

 ne, Stachys tuberosa, waarvan gesproken is in vorige opstellen in 

 dezen jaargang, overal in de omstreken van Peking geplant, ter- 

 wijl van hetzelfde gewas in de genoemde provincies geen sprake is. 

 Ook worden in de havenplaatsen, waar zich veel Europeanen geves- 

 tigd hebben, onze groenten geteeld, terwijl deze in de binnenlanden 

 nagenoeg onbekend zijn. 



Zooals boven gezegd is, staat de rijst in hooge gunst bij de Chi- 

 neezen, en overal waar het klimaat het toelaat en waar voldoende 

 water is, wordt de plant geteeld. In Zuid-China worden gewoonlijk 

 twee rijstoogsten van hetzelfde land verkregen, in Midden- en 

 West-China slechts één. Het gewas staat daar van Mei tot einde 

 Augustus of begin September op het veld. Drie verschillende rassen 

 worden in hoofdzaak geteeld, de gewone, de roode en de kleefrijst- 



In Yunnan wordt ook rijst op droge velden geteeld, deze geeft 

 daar echter een schralen oogst en wordt als een inferieure soort 

 beschouwd. 



Ofschoon de Chineezen in algemeenen zin gesproken een rijstetend 

 volk is, zijn er toch millioenen, die uitgezonderd bij zeldzame gelegen- 

 heden, het nooit eten ; voor deze vormen tarwe, maïs en boekweit 

 het hoofdvoedsel. In sommige streken wordt in den zomer rijst en 

 in den winter, van October tot Mei tarwe aangeplant. In de berg- 

 streken en de koudere provincies, is tarwe het belangrijkste zomer- 

 product. 



Gerst bekleedt een minder belangrijke plaats en wordt met uit- 

 zondering van in enkele landen, zooals in de bergachtige grenslanden 

 van Thibet, niet in het groot geteeld. De Chineezen zijn niet bij- 

 zonder op gerstenmeel gesteld, het graan wordt meer gebruikt voor 

 spiritusfabrikage en voor varkens en andere huisdieren. In Thibet 

 daarentegen is het een zeer gezocht voedsel. Daar gerst harder 

 is dan tarwe, wordt het hooger geplant, ik zag dit gewas nog tot 

 op 13000 vt. 



Haver wordt ook met uitzondering van in Thibet en aangren- 

 zende hooggelegen landen weinig aangeplant, daar worden de korrels 

 geroosterd en gemalen. 



Maïs volgt in belangrijkheid op rijst en tarwe en wordt bijna 



