- 746 — 



verscheidene malen. Nu kan men wel zeggen, dat, indien die 

 pogingen niet tot het gewenschte doel hebben geleid, de zaak 

 verkeerd is aangepakt. Dit kan allicht het geval zijn bij eene 

 eenmalige proefneming, is echter eene mislukking herhaaldelijk 

 voorgekomen, dan wordt die verklaring onwaarschijnlijk. 



Indien de kans van slagen werkelijk groot was dan moest het 

 ten slotte toch wel gelukt zijn, zooals de geschiedenis van de hier 

 op Java gecultiveerde gewassen, waarvan velen van buiten afzijn 

 ingevoerd, ons leert. 



Ons gouvernement kan allerminst het verwijt treffen, dat het 

 geen oog heeft voor het invoeren van nieuwe cultures. Men be- 

 hoeft slechts de archieven te bestudeeren en na te gaan, wat het 

 in de laatste 50 jaren te dien opzichte heeft gedaan. 



Met andere koloniale mogendheden vergeleken, kunnen wij den 

 toets glansrijk doorstaan. Onze laudbouwgeschiedenis uit dat tijdvak 

 zou menig interessante bladzijde vullen. 



De jute is nu één van die gewassen, welke het voorrecht hebben 

 meer dan eens op het tapijt te zijn gebracht. 



Ten bewijze, hoe het ernst is, om den landbouw hier met nieuwe 

 cultures te verrijken, moge juist weer deze jute-cultuurproef dienen. 

 Hoewel de vroegere proefnemingen in die richting weinig bemoe- 

 digends hadden opgeleverd, wilde men toch niet afzien van een nieuwe, 

 toen een onzer groot industrieelen uit Holland het gouvernement 

 waarborgde, het in het leven roepen van een nieuwe tak van in- 

 dustrie, bijaldien het hem mogelijk zou blijken op Java jute te koopen, 

 tegen een prijs, welke met dien van Britsch-Indië kan concurreeren. 

 Van regecringswege werd daarop een zeker bedrag beschikbaar 

 gesteld, voor het nemen van proeven. Bovendien droeg het schrij- 

 ver dezes op, Prof. Treub op zijn reis naar Britsch-Indië te verge- 

 zellen, in het belang van de jutecultuur. 



Een algemeene opmerking bij den invoer van nieuwe cultures 

 is hier op haar plaats. 



Velen houden het verbouwen van nieuwe gewassen al voor uit- 

 voerbaar, indien deze op hun nieuwe standplaats willen groeien. 

 Het overige laten zij verder meestal buiten beschouwing. 



En toch is niet het eenige criterium, of een gewas ergens groeien 

 wil, neen daarbij komen ook nog andere factoren, (als vruchtwis- 

 seling, arbeidskrachten, afzet enz.), welke mede beslissen, of het al 

 of niet met voordeel kan worden verbouwd. 



