— 748 - 



cultuur in Bengalen gemonopoliseerd bleef, dan toch zeker wel een 

 jute-makelaar. Vernemende, waarom het eigenlijk te doen was, 

 bood hij zich vrijwillig aan ons zooveel zaad te koopen als wij slechts 

 wenschten, en ons bovendien met den geheelen jutehandel, zoo- 

 veel mogelijk vertrouwd te maken en niets voor ons verborgen te 

 houden. 



Hij maakte terloops de opmerking, dat hij reeds andere gouver- 

 nementen dezelfde diensten had bewezen. 



Niet in het minst concurrentie vreezende zelfs zijn eigen land- 

 genooten gelukte het niet, zoo verklaarde hij, in het presidentschap 

 Madras, waar oogenschijnlijk dezelfde verhoudingen als in Bengalen 

 heerschen, de jute tot een loonende cultuur te maken. 



De oeconomische quaestie bij de jutecultuur deed Prof. Treur 

 ook aanstonds besluiten, de cultuurproef op Java te doen nemen in 

 een dicht bevolkte streek en niet op schaars bevolkte rawahgronden, 

 zooals sommigen wel hadden voorgesteld. Deze toch gingen enkel 

 af op de oeconomische zijde. Zij meenden dat moeras- of moerasach- 

 tige gronden voor de jutecultuur Ie gronden par excellence zijn, wat 

 echter eene onjuistheid is (Zie Teysm. Dl. XV blz. 191). Om 

 oeconomische redenen meende Prof. Treub ook, dat de jutecultuur 

 hier de meeste kans van slagen had als zij als 2de gewas op sawahs 

 werd verbouwd. 



Op grond van deze overwegingen werd de keus gevestigd op 

 de streek in het Gombongsche in Bagelen. Bovendien was de 

 Regent van Karang-Anjar R^dex Toemenggoeng Tirtokoesoemo, een 

 persoon, die zich voor de proef zeer interesseerde, en van wien alle mo- 

 gelijke deskundige medewerking in deze mocht worden verwacht. 



De proef geschiedde dan ook onder het persoonlijk toezicht van 

 den Regent. 



Teneinde juiste gemiddelde cijfers te krijgen werd besloten de 

 proef op niet te kleine schaal te nemen. 



Daarom werd niet ver van de regentswoning een aaneengesloten 

 stuk van 10 bouw sawahgronden gehuurd, welke in den drogen 

 tijd irrigeerbaar waren. Half April 1904 namen de werkzaamheden 

 een aanvang. Deze bestonden in de eerste plaats, in een zoo spoe- 

 dig mogelijk droogleggen van het terrein, dat door het regenachtig 

 weer nog zeer drassig was. 



De grond mag onder de lichte kleigronden worden gerangschikt, 

 waarvan het onderzoek de volgende cijters uitwees. 



