303 



2. Hypersthenic scalaris. (Hypersthen Trapp). Labrador, Hypersthe- 

 nic, Ferrum titanicum, Olivinus et Apatites mixta, ita ut sit massa grano- 

 sa, crystallina. 



Minores constituit formationes in pluribus locis Sueciae mediae; pulcher- 

 rimus in Elfdaln supra formationem euriticam et ad Fahlun supra formatio- 

 nem pilbolithicam. 



3. Dolerites. Massa fundamentalis Labrador, sedimento consimile, tamen 

 crystallinum, minutissime granosum et Augites viridis vel niger, intime com- 

 mixta cum minera quadam Zeolithica, id quod apparet, quando tractatur saxum 

 acido liydrochlorico calido, siquidem silica fit gelatinosa. Colores virides. 

 In massa fundamentali occurrunt crystalli sparsae Augitae. 



a. Basaltes. Massa fundamentalis Dolerites, cujus grana solum mi- 

 croscopio discerni possunt, itaque fere terrea. Niger in caesium vel gri- 

 seum vergens. Fractura imperfecte conchaeformis, fere inaequalis aut plana 

 aut festucosa, parum nitens. In massa fundamentali adsunt sparsa folia 

 Micae bexagonalis nigra e nitentis, rarae Augitae crystalli et Feldspathum 

 vitreum. 



b. Dolerites amygdaloides. Dolerites vel Basaltes utriculis rotundis, 

 interdum ita confertis, ut saxum videatur spongiosum. Pori sunt vel vacui, 

 tecti Stalactite ochraceo, limo calcis, Ckalcedonibus etc., vel repleti Stilbite, 

 Mesotypo, Harmotomo, Chabasio, Spatho calcario, Quarzo pellucido in 

 crystallis etc., vel continent aquam. 



c. Basaltes scoriae similis. Massa fundamentalis solida, fere vitrea, in 

 qua Basaltes tophosus, porosus et spongiosus. Pori repleti sunt parvis cry- 

 stallis pellucidis minerarum Zeolitbicarum. Color viridis, fuscus vel niger, 

 interdum maculatus. Vel compacta vel mollis et friabilis. 



d. Basaltes conglomeratic Fragmenta angulata vel volutatione rotun- 

 data et glarea saxorum agglutinata vicino Basalte dilapso et carbonate cal- 

 cico, quod massam penetravit. 



Vulgo Dolerites est positus supra montes sedimentorum. In Suecia so- 

 lum occurrit in Scania. Basaltes est insignis in insulis Orcadibus {Orkney), 

 Islandia etc. 



4. Wacla. Massa fundamentalis specie homogenea, fere terrea, sedi- 

 menti cujusdam modo conferta, tactu mollis, fractura conchaeformi, nitoris 

 experte. Colores virides, caesii vel fusci. Saepe utricularis, interdum fere 

 spongiosa. Adsunt folia Micae nigrae hexagonalis et sparsa grana crystal- 

 lina Augitae, 



Pertinet ad formationem basalticam. 



