383 



pentur quara iis, qui singulis litteris linguisque curam operamque tribuant. 

 Tertium autem grammaticae genus id ponimus, quod in linguis singulis, in 

 antiquis maxime* versatur: in quo de iis solum, quae in linguis illis ipsis in- 

 sunt, quaestio omnis disputatioque instituitur ita, ut fide historiae nitatur. 

 Et quum sint omnes partes grammaticae dignae, in quibus dili^entissime 

 versere, utpote quae cognatione quadam contineantur et conjunctim ma^is 

 sint quam separatim tractandae, turn ea pars, quae posita est in ilia verbo- 

 rum consecutione, quam syntaxim alii appellarunt, forsitan videatur tibi 

 omnium dignissima. Est illi quidem verborum notationi, quam etymologiain 

 vocant, suum munus, sua laus, utque habet pars ilia artis grammaticae vel 

 utilitatis plurimum vel necessitatis, ita multum proficere potest; sed illi qui 

 studet, caveat oportet, ne ad spinosam atque inutilem disputandi subtilitatem 

 temeritatemque delabatur. Recentiore quidem tempore in omnibus gramma- 

 ticae partib us, nec minime in syntaxi ilia, magni sunt facti progressus: quique 

 in ilia felicissime elaborarunt, ii fere ad opus accesserunt philosophiae prae- 

 ceptis iinbuti et logicorum ilia arte insrituti ad subtilitatem disserendi: quam- 

 quam nemo facile negaverit, his studiis philosopliiae imbecilliora ingenia, ut 

 fit, non tam adjuta esse, quam impedita et ad sterile et inane scholasti- 

 cismi cujusdam in rebus grammaticis disserendi genus pellecta atque indu- 

 cta. Jam vero universae arti Grammaticorum subjungere licet alia quoque 

 genera philologici studii et argumenti, quae tam en genera, si mavis, et 

 sui juris esse, et eadem cum grammatico illo genere conjuncta existi- 

 mari possunt. Quorum in numerum referenda est lexicologia, quam dicunt 

 recentiores, illud lexicographiae, quam iidem adpellant, quasi initium ac 

 fundamentum. Quod cum illius studiosi, suo strenue fun^entes munere, jam- 

 diu magno cum ingenio insignique doctrinae scientia versarentur in origini- 

 bus vocabulorum indagandis, in constituenda primitivorum derivatorumque 

 inter se ratione, in vocabulis examinandis, in eorum denique vel singulorum 

 vel consociatorum notionibus significationibusque cognoscendis, haec quidem, 

 tantis adjuta adminiculis, recentiore maxime tempore celeriter haud exi- 

 guum cepit incrementum: in qua qui superiorum vesti°;iis insistentes illo- 

 mm industriae suam operam adjunsere volent, iis multuin restabit laboris, 

 eos magna manebit virtutis edendae copia, nec iis deerunt bona praeclari 

 studii subsidia, si quidem confecta jam sunt nonnulla lexica minora sive 

 verborum indices, qui sunt singuli singulorum scriptis ab editoribus sub- 

 juncti, cujusque generis quasi thesauri minores plurespropediem, ut sperare 

 licet, exspectari possunt. 



Hue deinde, si placet, referre licet rationem illam synonym orum sive 

 disciplinam eorum,' qui vocabula idem significantia gregatim colligunt, quod 



