385 



necessitas; quales res aut nequeunt exprimi, aut non satis Latine. Errasse 

 enim mihi videntur, qui statuerunt, sermonem Romanorum quasi no- 

 vum usque ex se gigni ac propagari. Nam ex stirpe jam non virenti nulli 

 exsistunt surculi. Quare qui de propagatione sermonis dicunt, ii certe non 

 proprie loquuntur. Nam, si verum quaeris, litterae illae veterum quasi re- 

 fmgi imitando possunt, juvenescere et succrescere non possunt. Nec vero 

 in eo quicquam est,' quod doleas. Sunt enim scripta ilia non tam ad imitan- 

 dum proposita, quam ad sciendum; nec tam manu et stilo, quam lectione et 

 memoria recolenda. Sed in hoc ipso sunt omnia: interest enim ad omnem 

 humanitatem plurimum cognosci ilia et recoli, quae scripserunt veteres: 

 quod fieri non potest nisi adjutoribus Antibarbaris, quorum ob earn causam 

 latissime patere provinciam plurimumque praebere jucundi utilissimique ad 

 fructum laboris, consentaneum est. 



Jam vero ad grammaticum genus quodam modo referenda est vete- 

 rum ilia dicendi ratio prudentissimis artis praeceptis instructa, in qua illu- 

 stranda et exponenda nec injucunde nec inutiliter versabuntur, qui huic 

 generi animum adjungent. Nam rhetorica ilia etiamsi quibusdam forsitan 

 videantur minus conducere iis, qui hodie ad studium eloquentiae animum 

 adjiciant, nec admodum multum, quo ii utantur, oratorii adferre instrumenti, 

 tamen semper in monumentis antiquitatis suum locum obtinebunt. 



Nec in metrica ilia arte et in ea, quam prosodiam dicimus, nihil re- 

 stare, quod quaeratur et pervistigetur, quivis intelligit non ignorans, quanta 

 cum dimcultate in vetustiorum poetarum carminibus pronuntiandis recitan- 

 disque etiamnum versemur. Nam. lit cetera taceamus, quis nescit nondum 

 satis constare, quid in Plautino illo textu, quern dicunt, verum sit et probe 

 efferri possit, quid contra adulterinum, quid denique verum quidem, sed 

 ex temeritate quadam et infantia artis poeticae illorum temporum natum? 



Postremo autem si quis consideraverit, quid iis restet laboris, qui in 

 historia litterarum Latinarum, in terrarum locorumque descriptione , in re 

 publica et civili,.iri antiquitatibus iis, quae dicuntur proprie, in mythologia, 

 in "artibus liberalibus, in ceteris denique, si quae sunt, litterarum illarum 

 generibus partibusque versentur, is profecto, si erit prudentior, non quae- 

 ret, num sit etiamnum munus aliquod philologiae antiquae, aut num sit, cur 

 speremus fore, ut ilia pariter atque ceterae artes litteraeque vigeant usque 

 et proficiant. 



Sed hoc utcumque judicamus, certe studia litterarum antiquarum his 

 proximis decenniis si non increbruerunt, tamen invaluerunt suntque magis 

 fortasse quam antea probata acceptaque ingeniosissimis etiam hominibus ab 



