388 



his facile intelligitur, quid sentiam de exercitatione ista facultateque dicendi, 

 quae non est in ullo philologiae genere ponenda. 



ctione linguarum varii coloris turpitudine dicit, me quidem non sane movet vehementer. 

 Neque enim colorum ilia quasi mixtura videtur aut quicquam habere, quod ad sum- 

 mam rei pertineat, aut ullo modo posse prorsus evitari, quoniam ne Latinus quidem 

 commentarius potest esse ab omni admixtione purus, insertis tamen passim vocabu- 

 lis linguae cujuspiam alienae. Et quod contendit, majorem fore mentis incitationem, 

 si commentarii fuerint Latino sermone confecti, et qui discant, eos commentariis saepe 

 melius quam ipsius scriptoris verbis ad linguae litterarumque scientiam institui, sane 

 metuo, ne commentariis istis nimium tribuat neve satis tempestive dicat aliquid, in 

 quo pristini temporis docendi austeritatem tristitiamque odorari sibi videantur multi. 

 qui veterum scripta magni faciant illi quidem, sed tamen non solo unius antiquitatis 

 amore capti teneantur. Hi, quos offendi minime attinet, quoniam minime sunt litteris 

 antiquis iniqui et interdum ad studia litterarum publice ordinanda non nihil valent, 

 audiuntur jamdudum conqueri, antiquitatis illud studium esse jam nimia disciplinae 

 severitate importunum ceterisque studiis adversarium. Nec temere sentient, difficul- 

 tatem veteris alicujus scriptoris librum convertendi ipsam per se esse, etiam patrio 

 sermone utenti, satis validuin mentis incitamentum, quoniam satis accurata et plane per- 

 fecta scriptorum antiquorum versio adhuc sperari magis potest quam reapse uspiam 

 reperitur. Atque etiamsi in una vel altera pagina aut libro aut etiam scriptore ilia 

 interpretandi cura parum operose versari videbitur, certe in litteris universis satis in- 

 tendetur animus; ac profecto concedendum est, quo minus interpretatio ilia habeat 

 difficultatis ab injuncto imperiosius officio scripta Vetera cognoscendi ex commenta- 

 rio Latino, qui deinceps ipse saepenumero, tironibus certe, interpretandus sit, hoc 

 plus posse in ipsa linguae litterarumque cognitione profici, quae quidem cognitio, si 

 verum quaeris, sermonis antiqui, quaeque ex illo gignitur, scientiae omnis rerum anti- 

 quarum verus ac solus fons est. Nam posita in circumscriptione quadam verborum 

 rerumve expositio ita latinitatis veterisque doctrinae speciem et quasi notam habet, 

 si adhibita locorum eo pertinentium memoria et imitatione fida ac diligenti nixa sit. 

 Sic in paranda omni sermonis rerurnque scientia postremo ad ipsos auctores veteres 

 revocamur, quorum scripta hoc jucundius arripient, qui discent, quo apertior planior- 

 que ad ilia cognoscenda aditus patebit. 



Quamobrem non diffiteor me sic sentire, commentarium, de quo agitur, patrio 

 sermone confici aptius, quamquam minime negaverim, commentarium Latinum, si docte 

 et eleganter sit scriptus — id quod haud sane semper usu venit — eruditioribus 

 esse perjucundum et perutilem: turn sermone utendum esse Latino, si quis, quae 

 ad scripta veterum illustranda confecerit, cum doctis hominibus exteris velit coin- 

 municata. 



Deinde quod idem ille Vir doctissimus alio loco dicit: »Deremot skulle jag ger- 

 na, om forfattningen det tillat, vilja efterskanka afven gradualskrifningen vid Univer- 

 sitetet, likasom exercitiiskrifningen redan ar genom de nya statuterna borttagen ; och 

 jag har for flera ar sedan med min rost bidragit till philosophiska Facultetens for- 

 slag i den riktningen«, equidem non sane idem sentio. Quamquam enim nequa- 

 quam negaverim, scribendi illas, Latine praesertim, exercitationes, in quibus non ex- 



