PIANTE OSPITATRICI 



Usus. Juniorum truncorum lignum, qui non ultra pedem crassi sunt, multum adhi- 

 betur loco suLeris prò machinis supernatantibus, quse retibus piscariis alligantur, qua? 

 Malayensibus Plompen dicuntur, quum ligna haec natura sunt perforata et levia. 

 Quidam parvos quoque ex bisce truncis formant malos prò minoribus navigiis Orang- 

 haeyen dictis, similibusque, quum sint leves atque solidi, superiore autem parte obte- 

 gendi sunt hi mali, ne per pluvias deciduas corrumpantur vel putrescant. Si Amboi- 

 nenses ad liane accedere velint arborem, omnes circumstantes demetunt herbas, dein 

 sicca quaedam huic adjacent arbori folia, quae accendunt ad formicas fugandas. Arbore 

 hac alacriter caesa fiamma urgenda est, donec cunctae fere formicai fuerint in fugam 

 projectae, et ex concava hac arbore propulsai: Indi autem, uti dietimi fuit, non adeo 

 sensitivam cutim habentes hoc omittunt plerumque. 



Periculosa et nociva haec arbor in re tamen Medica multum habet usum, ejus enim 

 cortex minori dosi contritus et cum aqua propinatus, seu ejus decoctum assumptum 

 intestina expurgat per inferiora a plurimis aquosis et corruptis humoribus : Ejus folia 

 calefacta et abdomini alligata lienem induratum, Tehatu dictum, emolliunt, ejusque 

 tumorem resolvunt, si eius nempe decoctum interne simul usurpetur. 



Anno 1667 quum grave gereremus bellum contra Macassarenses, quaedam Macas- 

 sarensis femina capta Domino suo Manipae prasfecto tanquam magnum arcanum, hujus 

 arboris vires detexit, et laudavit contra horribile Macassarensium venenum, quod ex 

 Toxicaria extrahunt arbore, quo tela sua inbuunt, hic autem Indorum dux strenuus 

 ac fortis miles hujus virtutes exploravit, et comprobatas mecum communicavit. Hujus 

 nempe arboris tenues eliguntur radices, quarum frustum quoddam, qui vulneratus 

 est, manducat, hujus autem dimidia pars deglutienda est, altera vero vulneri impo- 

 nenda, ut venenum extrahat. Undenam vero Macassarensis ista femina hoc cogno- 

 verit, nescio, quum plurimis Macassarensibus haec arbor sit ignota, veruni tamen 

 esse potest, hanc arborem in uno alterove istius regionis loco inveniri, sed tamen 

 parce ibi crescere constat. Eadem quoque femina addebat, Macassarensium milites ad 

 bellum profecturos radicem hanc in cingulis suis gestare, quae etiam valet contra 

 omne venenorum genus, quod cum Pinanga alicui exhibetur; Gorticis rasura in suo 

 vel Musae folio parum calefacta, atque hac dorsum fricatum dolentes pellit lancina- 

 tiones ex spuria forte Pleuritide ortas. 



Juniora ejus folia in olus cocta, cumgue succo comesta binas ternasve caussat alvi 

 dejectiones. 



Ejus lignum, quod instar Gabba? Gabbce leve est, cum anatica Cayoe Tsijna{ { ) quan- 

 titate aquae incoquitur et propinatur, ad omnes malignas exulcerationes curandas. De- 

 coctum hoc cunctos malignos et corruptos e corpore expellit humores, tumidosque 

 ac induratos emollit ventres, non autem purgat. 



Viridis ejus cortex sursum rasus, et cum Sideroxyli feminae cortice et manipulo 

 Cadjang ( 2 ) aquae incoctus prò fomento inservit oedematosis pedibus, quos curat, ut 

 et tumidos ventres ac Hydropem, si hoc simul propinetur decoctum. 



Ex ejus ligno tigilla quoque formantur, quae aedium tectis inserviunt, ut et postes 

 minorum domuum satis durabiles in Amboinensium habitationibus fumo plerumque 

 repletis, humiditatem vero non facile tolerant, nec Amboinenses hoc lignum potius 

 ob arbitrariam ejus virtutem contra incantamenta, quam ob durabilitatem ejus adhi- 



(') Caju Cina. Specie di Smilaxl (Recc). 

 (') Qualche specie di Fagiolo? (Becc). 



