302 С. Presl. 
libus evidentissime permutatas profert, qui casus in Boirychio lanuginoso cum panicula fer- 
lili semper obvenit, cujus quoque specimen vidi, in quo pinna lateralis media versus medium 
in paniculain transmutaia est. . In Botrychio daucifolio frondis sie dictae apex seu pinna 
terminalis in paniculam transformata est. fn Botrychio Lunaria deinde sporanijia in parte 
foliacea huc illuc sparsa non raro obveniunt et talia quoque observavit Kauliuss (enum. 25). 
Vidi specimen Opbioglossi vulgati, cujus spica marginem foliaceum utrinque duas lineas lalum 
evidentissime venosum habuit, et obveniunt plures Opbioglossi species, in (juibus apex spicae 
foliaceus nudusque est. Interim denominatio consueta frondis pro parte stcrili denuo in usum 
Irabitur, quia bic terminus longo usu quamdam aucloritatem sibi vindicavit et forsilan loco 
claritatis obscuritas in descriptionibus produci possit. 
Stirpes hujus parvi ordinis in toto orbe terrarum a circulo polari usque in tropicam 
regionem obveniunt et plantas vernales sistunt. Ordo Ophioglosseacearum in pauca dividitur 
genera, quae solummodo inflorescentia, figura et dispositione sporangiorum distinguuntur, sed 
quodvis peculiarem habitiim possidet, qui ad discernenda genera magis adjuvat, quam consuetim 
fatetur. Vernatione stricta et sporangiis simplicissimis Ophioglossaceae in série lineari ordinum 
planlarum inferiorem occupât locum quam Filicinearum quivis alius ordo. 
Parvitate non obstante hicce ordo in très sid^ordines dividitur, qui habitu externo 
inter se plane absimiles sunt. Ophioglossaceae ex orbe primaevo nondum detectae sunt, 
nam ectvpum paniculae Botrychio similis ad Botrychium vix pertinere videtur. 
Subordo I. BOTRYCHIACEAE. Venae flabellatae aut pinnatae. Panicula ferlilis 
ramosa. Sporangia biserialia, erecta, libéra. 
I. BOTRYCHIUM Swarlz. 
Venae flabellatae aut pinnatae, simplices aut furcatae, internae, venulisque apice ob- 
tuso liberae. Panicula fertilis ramosissima, ramis (racbiolis) planis aut semiteretibus plus 
minus marginatis. Sporangia biserialia, libéra, erecta, sessilia, globosa, ab apice ad basim in 
valvas duas aequales bemispbaericas demum patentissimas dehiscentia. 
Rhizoma subglobosum. Stipes leres, basi squamis duabus oppositis scariosis tenuibus 
dilalatis et im a basi gemmam frondem futuri et postfuturi anni involucrantibus stipatus. Fasci- 
culus vasorum in stipite unicus centralis teres magnus, in apice siipitis duo minores quoque 
teretes. Frons aut subcarnosa exsiccata coriacea aut herbacea tenuis, aut simplex aut pinnata 
aut pintiato-decomposita, aut sessilis aut petiolata, aut solitaria aut rarius et praecipue in B. 
matricarioide duae — très alternae. Venae internae, tenuissimae, venulisque apice libero obluso 
infra marginem frondis desinentes, in fronde subcarnosa crebrae flabellatae semel — pluries fur- 
catae, in fronde herbacea pinnatae distantes furcatae aut simplices. Panicula fructifera e 
pinna inferiore frondis transmutata exorla , pedunculata, distiche ramosa-ramosissima , ramis 
ramulisque alternis suboppositisque planis aut supra planis subtus convexis plus minus mar- 
ginatis in utroque margine ergo in série dupUci sporangia sessilia alterna gerentibus. Sporae 
