— 41 — 



In één dier vier stukken waren twee spleten te vinden 

 met kamfer, doch deze was nog eenigszins week, d. w. z. 

 bestond uit een mengsel van kamferolie met vrij veel 

 kamfer; hier was dus de kamferolie, die in de spleet ge- 

 komen was, bezig in kamfer over te gaan. 



De drie andere stukken vertoonden geen spleten, maar 

 daarentegen enkele groote, aan de buitenzijde zichtbare, 

 gaten, ovaal van vorm en ongeveer 1 bij 3 c.M. in doorsnede. 



Bij splijting van het hout, dat met behulp van een bei- 

 tel, weinig moeite opleverde, bleken die gaten de uitein- 

 den te zijn van breede kanalen die door het houtstuk liepen, 

 meestal in overlangsche, doch ook deels in schuin opwaart- 

 sche richting. 



De kanalen waren alle gevuld; het eene met een zeer 

 weeke massa, bestaande uit veel kamferolie met weinig 

 kamfer, het andere met vaste en vrij groote stukken kamfer ; 

 alle bevatten echter bovendien een vrij groote hoeveelheid 

 fijne houtvezels, alsof het zaagsel was. Het was dui- 

 delijk dat dit dus de zoogenaamde gangen zijn, in welke, 

 volgens verschillende berichten, de stukjes kamfer worden 

 gevonden, die met zorg worden verzameld, en dan naar groot- 

 te en zuiverheid zorgvuldig worden uitgezocht en verkocht. 



Afgezien van de aanwezigheid van kamfer in de gangen, 

 waren deze zóó kenmerkend, dat ik geen oogenblik behoefde 

 te twijfelen aan hun oorsprong: het konden niet anders 

 zijn dan boorgangen gemaakt door een insect, en waar- 

 schijnlijk wel door de larven van de eene of andere groote 

 keversoort. 



Deze waarneming wierp in eens een helder licht op de 

 weinig duidelijke en onbegrijpelijke berichten omtrent het 

 voorkomen van de Baros-kamfer. Ik meen mij dit nu op 

 de volgende wijze te kunnen verklaren : 



De Dryobalanops aromatica bevat in het hout een zeer 

 groot aantal fijne kanalen, die kamferolie bevatten. Die 

 kanalen zijn gesloten en blijven gesloten in de niet ver- 

 wonde plant. Omzetting dier kamferolie in kamfer, bin- 



